Najtrudniejsze rozstanie to takie, po którym nie ma już powrotu.
Ela pracowała w tym warsztacie, odkąd skończyła osiemnaście lat. Naprawiała skrzynie biegów, wymieniała sprzęgła, potrafiła po dźwięku silnika powiedzieć, co dokładnie się w nim zepsuło. Ojciec, Zenon, nauczył ją wszystkiego, co sam umiał — a umiał sporo, bo warsztat przy Grunwaldzkiej w Bydgoszczy prowadził od trzydziestu dwóch lat. Dwa kanały, kompresor, który hałasował jak stary traktor, i tablica korkowa z zabłoconymi wizytówkami klientów, którym ufał na słowo.
Brat Eli, Kamil, wpadał do warsztatu może raz na pół roku. Zwykle po pieniądze albo żeby pochwalić się nowym telefonem. Nie umiał odróżnić klucza oczkowego od płaskiego, ale zawsze miał plan, jak "rozkręcić ten biznes na poważnie".
Zenon zachorował w lutym. Szybko, gwałtownie — rak trzustki, cztery miesiące od diagnozy do końca. Ela zamknęła warsztat na dwa tygodnie i siedziała przy nim w szpitalu na Szpitalnej, potem w domu, gdy już odesłali go umierać w spokoju. Kamil odwiedził go trzy razy. Za trzecim razem przyniósł notariusza.
— Tata chce uregulować sprawy — powiedział wtedy Eli w kuchni, mieszając herbatę, choć cukru w niej nie było. — To dla jego spokoju.
Zenon zmarł w czerwcu, w środę, około piątej nad ranem. Pogrzeb był na cmentarzu przy Wiślanej, ksiądz mówił krótko, bo taka była wola zmarłego. Ela pamięta, że tego dnia w telewizorze u sąsiadki, gdy wracali z konsolacji, leciał mecz reprezentacji — ktoś zostawił włączony telewizor na cały regulator, i głos komentatora wdarł się w ciszę mieszkania jak coś obcego, niepasującego do dnia, w którym pochowała ojca.
Tydzień później Kamil przyszedł z aktem notarialnym. Warsztat, działka, wszystko zapisane na niego. Podpis ojca, data — dziesięć dni przed śmiercią, kiedy Zenon już z trudem trzymał długopis, a morfina robiła swoje.
— Tata tak zdecydował — powtarzał Kamil, jakby to zdanie miało zastąpić dowód. — Ja się będę tym zajmował. Ty możesz tam dalej pracować, no bez sprawy.
Ela nie krzyczała. Spakowała swoje narzędzia — te, które kupiła sama, za własne pieniądze, przez piętnaście lat — i wyszła. Kamil sądził, że to koniec rozmowy.
Nie był.
Ela znalazła prawniczkę, panią mecenas Wardzińską, z kancelarii przy Gdańskiej. Ta obejrzała akt, zapytała o historię choroby, o dawki leków, o to, kto był świadkiem podpisu. Świadkiem był kolega Kamila z liceum, którego nikt od lat nie widział w Bydgoszczy.
Sprawa ciągnęła się czternaście miesięcy. Ela musiała odtworzyć dokumentację medyczną ojca, zeznania pielęgniarki ze szpitala, opinię biegłego, który stwierdził, że przy takim stężeniu opioidów zdolność do świadomego podejmowania decyzji prawnych była poważnie ograniczona. Kamil na rozprawach unikał jej spojrzenia, tłumaczył sądowi, że siostra "zawsze była zazdrosna", że "tata ją zawsze bardziej lubił, więc to jakaś zemsta".
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy unieważnił akt notarialny w sierpniu następnego roku. Warsztat wrócił do masy spadkowej — czyli do obojga rodzeństwa, po połowie, zgodnie z ustawą.
Kamil zadzwonił tego samego wieczoru, kiedy dostała postanowienie.
— No i wygrałaś. Gratulacje. I co teraz, będziemy się bawić w spółkę? Bo ja tam pół roku wkładałem w remont dachu.
— Remontu nie było, Kamil. Sprawdziłam faktury. Kupiłeś sobie oponę zimową do audi.
W słuchawce zrobiło się głucho na chwilę.
— To co proponujesz?
Ela nie odpowiedziała mu tego wieczoru. Poszła do notariusza sama — do innego biura, przy alei Wojska Polskiego, żeby nikt nie mógł potem mówić, że coś było "po znajomości". Wykupiła udział brata: sto dwadzieścia tysięcy złotych, wypłacone przelewem, rozłożone na dwanaście rat, z umową u notariusza, którą Kamil podpisał, bo prawnik powiedział mu, że w sądzie i tak nie ma szans na więcej.
Warsztat przy Grunwaldzkiej dziś nazywa się inaczej niż za życia ojca — Ela zmieniła szyld, ale zostawiła starą tablicę korkową z wizytówkami, bo nie potrafiła jej wyrzucić. Zatrudniła dwóch mechaników, kupiła nowy podnośnik, bo stary w końcu się rozleciał po dwudziestu latach służby.
Kamil dzwoni czasem, gdy potrzebuje pieniędzy na coś pilnego. Ela odbiera, słucha, czasem pomaga — jako siostra, nie jako wspólniczka. Ostatnia rata za jego udział wpłynęła na jego konto w marcu tego roku. Od tamtej pory rozmawiają rzadziej, ale bez awantur.
W warsztacie, w szufladzie przy kasie, Ela trzyma kopię tamtego unieważnionego aktu notarialnego. Nie po to, żeby go komuś pokazywać. Po to, żeby pamiętać, ile kosztowało zostanie przy swoim.
