Teściowa postanowiła przetestować Agatę. Wynik był zaskakujący
Jadwiga Kowalska zadzwoniła w czwartek wieczorem. Marek odebrał telefon, rozmawiał z matką dobre dziesięć minut, a gdy skończył, wszedł do kuchni z miną człowieka, który ma do przekazania nie najlepszą wiadomość, choć jeszcze nie wie, jak ją ująć.
Mama przyjedzie powiedział. Na jakieś dwa tygodnie.
Agata mieszała zupę.
Kiedy?
W sobotę.
Agata wyłączyła kuchenkę.
„Dwa tygodnie.” Doskonale wiedziała, co znaczy „dwa tygodnie” u Jadwigi Kowalskiej. To jak „odrobina soli” w jej przepisach pojęcie całkowicie względne.
Teściowa pojawiła się w sobotę punktualnie o dwunastej z ogromną torbą, z której coś donośnie brzęczało, i z tym wyrazem twarzy osoby, która przyjechała na kontrolę. Uważnym, oceniającym spojrzeniem, którym ludzie lustrują mieszkanie tuż przed zakupem.
No, rzuciła, rozglądając się po przedpokoju, kurzu brak. Już dobrze.
Marek się zaśmiał. Agata uśmiechnęła się uprzejmie.
„Już dobrze” najwyraźniej był to komplement.
Jadwiga przeszła do kuchni, zerknęła do lodówki niby przypadkiem, przelotnie i powiedziała z namysłem:
Kupujesz kefir 1%? Markowi trzeba normalny, przecież żołądek ma delikatny.
Sam prosił o taki odpowiedziała Agata.
Mało ważne, co prosił odparła Jadwiga zamykając lodówkę, jakby dokonała ważnego odkrycia i zamierzała je zapamiętać.
Wieczorem, gdy Marek poszedł pod prysznic, teściowa usiadła na kanapie, złożyła ręce na kolanach i powiedziała spokojnie, niemal łagodnie:
Agatko, nie bierz mi za złe. Chcę po prostu zrozumieć, jaka naprawdę jesteś.
Jadwiga znała się na ludziach. Pracowała powoli, jak konserwator dzieł sztuki, zdejmując warstwa po warstwie, ciągnąc do sedna sprawy. Każda uwaga delikatna, z uśmiechem, niemal niewinna.
Drugiego dnia znalazła ręczniki.
Agata powiedziała zamyślona, stojąc w łazience z ręcznikiem wiesz, że ręczniki powinno się wieszać pętlą w dół? Lepiej schną.
Zawsze wieszam w ten sposób odpowiedziała Agata.
No tak, no tak przytaknęła Jadwiga i powiesiła swój ręcznik właściwie pętlą w dół, niczym flagę nowej władzy.
Koszule Marka wisiały w szafie, wyprasowane, na wieszakach, kolorami. Teściowa otworzyła szafę, długo się przyglądała, kiwnęła głową i cicho stwierdziła, jakby do siebie:
Kołnierzyki lekko zmięte. Chociaż… może taki zamysł.
Agata stała obok i pomyślała: to nie pytanie. To stwierdzenie. Tak sformułowane, że nie da się odpowiedzieć.
Kwiat na parapecie stary fikus, który przeszedł razem z Agatą dwie przeprowadzki był, zdaniem teściowej, podlewany zupełnie nieprawidłowo.
Agata, fikusy nie znoszą podlewania od góry. Należy lać do podstawka.
Mieszka ze mną osiem lat odparła Agata.
No i co z tego, mógłby lepiej się trzymać.
Fikus milczał i nie wtrącał się do rozmowy. I słusznie.
Układ produktów w lodówce zasługiwał na osobny wykład szczegółowy, z przykładami z życia: nabiał na środkową półkę, mięso tylko na dół i zawsze w pojemniku, zielenina do woreczka z dziurkami, jajka do dedykowanej kratki, nie do drzwiczek, bo tam się trzęsą. Agata słuchała, kiwała głową, słuchała i kiwała. Jajka zostały w drzwiach.
Wieczorami Jadwiga dzwoniła Agata słyszała z kuchni, nie podsłuchiwała, ale ściany w bloku były cienkie, a głos teściowej donośny, pedagogiczny, przyzwyczajony do wykładów.
Nie, Dorota, ogólnie wszystko dobrze. Stara się. Ale widać, że nieprzystosowana. Zupę gotuje… z fasolą. Możesz sobie wyobrazić. Marek, wiadomo, jadł, taki uprzejmy chłopak, nie zrani. Ale ja widzę. I ręczniki źle wiesza. I kwiatów nie umie pielęgnować…
Agata w tym czasie myła kubek i myślała: długo to jeszcze potrwa? Czuję, że już oblałam egzamin. Co potem?
Marek patrzył na to wszystko z typowym męskim dystansem udawał, że nie widzi, bo nie wiedział, co zrobić i miał nadzieję, że sprawa rozwiąże się sama.
Wieczorem mówił do Agaty:
Nie przejmuj się. Ona tylko się martwi.
Wiem odpowiadała Agata.
Nie ze złej woli.
Wiem, Marek.
Chodzi jej tylko o to, żeby mieć pewność, że u nas wszystko dobrze.
Wiem.
Patrzył na żonę z lekkim poczuciem winy, trochę z ulgą. Dobrze, że rozumie. Dobrze, że nie wywołuje awantur. Dobrze, że jest spokojna.
„Dobrze” myślała Agata i szła zmywać naczynia.
Dziesiątego dnia Jadwiga specjalnie zostawiła bałagan w kuchni. Agata wróciła z pracy przed siódmą na stole stały brudne kubki, okruchy chleba, otwarty karton masła. Teściowa siedziała w pokoju i oglądała telewizję.
Agata posprzątała. Umyła. Wytarła.
Wieczorem Jadwiga powiedziała Markowi cicho, w korytarzu, myśląc że Agata jest w łazience:
Mareczku, zauważyłeś, znowu bałagan w kuchni? Chyba nie ogarnia wszystkiego.
Agata stała za drzwiami z ręcznikiem.
Marek milczał.
No to jasne, pomyślała Agata.
Nie przejęła się. Przynajmniej nie tak, by to było widać.
Ale nazajutrz, kiedy Jadwiga przy śniadaniu oznajmiła, że w przyszłym tygodniu odwiedzą ją trzy siostry „ot tak, posiedzimy, poznamy się lepiej” Agata uśmiechnęła się i powiedziała:
Świetnie. Bardzo się cieszę.
Marek spojrzał z lekkim zdziwieniem. Jadwiga z lekką podejrzliwością. Agata dopiła kawę i poszła się szykować do pracy.
„Zobaczymy” jak lubi mawiać teściowa.
Goście przyjechały w sobotę, przed trzecią.
Trzy siostry Jadwigi Stefania, Irena i Celina były kobietami konkretnymi, w podeszłym wieku, ze swoim zdaniem na każdy temat i głosami zahartowanymi życiem. Przekroczyły próg, rozglądnęły się sprawnie, fachowym wzrokiem, jak magazynierki przy odbiorze towaru, i zaczęły się rozbierać.
Dobre mieszkanie powiedziała Stefania. Jasne.
Remont dawno robiony? zapytała Celina.
Trzy lata temu odpowiedziała Agata.
Widać stwierdziła Celina. Co niby widać, nie doprecyzowała.
Jadwiga witała siostry w przedpokoju z miną reżysera, który właśnie wprowadził aktorów na scenę i czeka na rozwój wydarzeń. Marek pomagał z kurtkami. Agata stała nieco z boku, spokojna, z lekkim uśmiechem, bez śladów nerwowości.
To Jadwigę zaniepokoiło.
Przeszli do salonu. Usiedli. Stefania rozejrzała się, dla pewności poprawiła poduszkę na kanapie i zapytała:
Agatko, a co jest dzisiaj na stole?
I wtedy (tu zaczyna się najciekawsze) Agata zrobiła coś, czego nikt się nie spodziewał.
Odwróciła się do teściowej. Spokojnie. Bez teatralnych pauz, bez złości.
Jadwigo, myślałam, że dziś zajmiesz się kuchnią ty. Sama mówiłaś, że gotujesz lepiej ode mnie. Z pewnością wszystko będzie smaczniejsze. Nie będę się kompromitować przed gośćmi.
Cisza.
Jadwiga spojrzała na Agatę. Agata patrzyła życzliwie, otwarcie, jakby zadała najzwyklejsze pytanie i nie rozumiała, czemu zapadła nagle taka cisza.
Ja… zaczęła teściowa.
Wszystko jest dodała Agata. Kurczak, warzywa, świeże zioła. Kupiłam rano. Gotujesz świetnie, Marek nieraz powtarzał.
Marek nagle z wielkim zainteresowaniem zaczął się przyglądać wzorowi dywanu.
Irena zerknęła na Stefanię, Celina spojrzała na Jadwigę z nieudawaną ciekawością.
No dobrze rzuciła Jadwiga. Proszę bardzo.
I poszła do kuchni.
Agata usiadła obok Stefanii i całkiem swobodnie zagadnęła:
Jak dojechałyście? Korki były?
Stefania nieco zdezorientowana, jakby oczekiwała innego scenariusza, odpowiedziała. Potem Celina dodała coś o korkach, a Irena wyznała, że u nich w dzielnicy w soboty to nie da się przejechać. Rozmowa popłynęła sama z siebie, jak to bywa, gdy wszystkim niezręcznie milczeć.
Z kuchni dochodziły odgłosy.
Najpierw trzask drzwiczek lodówki. Potem długa cisza. Potem znowu trzask. Potem brzęk garnków. Potem charakterystyczny szelest kogoś, kto czegoś szuka w szafce i za nic nie może znaleźć.
Agata! zawołała Jadwiga z kuchni. Gdzie masz formę do pieczenia?
W dolnej szafce, po prawej odpowiedziała Agata bez wstawania.
Pauza.
Nie widzę.
Pod blachą.
Dłuższa pauza.
A, jest.
Stefania odchrząknęła. Irena zaczęła się przyglądać obrazowi na ścianie. Celina z niewinną miną zerkała przez okno.
Agata zwróciła się do Ireny:
Irena, napijesz się herbaty? Zaraz zaparzę.
Chętnie powiedziała Irena z ulgą.
Agata wstała, poszła do kuchni i tam, w ciszy, przez kilka sekund stała obok teściowej. Jadwiga stała przy desce do krojenia z miną generała niespodziewanie delegowanego do obierania ziemniaków.
Nie zamieniły ani słowa.
Agata nastawiła czajnik, wzięła kubki i wyszła.
Kolacja się udała. Trwało to ponad półtorej godziny, potrawy nie były perfekcyjnie skomponowane, kurczak trochę suchy, sos nieco za rzadki. Jadwiga nakrywała do stołu z miną osoby sumiennej, ale mającej nadzieję, że zaraz znajdzie się gdzieś indziej.
Stefania spróbowała kurczaka. Skwitowała dyplomatycznie:
Jadwigo, zawsze dobrze gotowałaś.
Przy stole panowała cisza. Nie niezręczna po prostu cisza. Wszyscy wszystko rozumieli, ale nikt nie miał zamiaru tego komentować. Goście jedli, rozmawiali o swoich sprawach, chwalili kurczaka nie do końca przekonująco, ale z widoczną chęcią.
Agata podczas kolacji nie powiedziała nic szczególnego. Spytała o dzieci Ireny. Podtrzymała rozmowę o działce. Rozlała wszystkim herbatę.
Jadwiga siedziała na czele stołu i milczała.
Kiedy goście już wyszli, a naczynia były pozmywane, Jadwiga wyszła z kuchni, wycierając ręce w ręcznik. Ten sam, który wisiał pętlą w dół.
Agata siedziała w salonie z herbatą. Marek obok.
Teściowa postała chwilę w drzwiach. Przeszła, usiadła w fotelu. Pomilczała. Za oknem było już zupełnie ciemno, a w ciszy słychać było leciutko telewizor sąsiadów.
Sprytnie to rozegrałaś powiedziała Jadwiga.
Po prostu wiem, czego chcę odpowiedziała Agata.
Jadwiga kiwnęła głową. Wstała. Poszła do siebie już w drzwiach, bez odwracania się, rzuciła:
Ta twoja zupa z fasolą, między nami mówiąc, była całkiem niezła.
I wyszła.
Marek spojrzał na Agatę.
Kiedy to wymyśliłaś? spytał cicho. Z tą kuchnią.
Kiedy milczałeś w korytarzu odparła.
Skinął głową i już nie pytał więcej.
Po trzech dniach Jadwiga wróciła do swojego mieszkania. Sama się spakowała, sama zamówiła taksówkę. Na pożegnanie objęła Marka, potem choć z lekkim wahaniem Agatę też.
Agata zamknęła za nią drzwi. Poszła do łazienki i powiesiła swój ręcznik z powrotem pętlą w górę, jak zawsze.
