Elżbieta Wolska miała pięćdziesiąt sześć lat i pracowała jako pielęgniarka na oddziale kardiologii w szpitalu przy ulicy Grunwaldzkiej w Bydgoszczy. Nocna zmiana kończyła się o siódmej rano, a ona i tak zostawała jeszcze pół godziny, żeby dopisać dokumentację. Nikt jej o to nie prosił. Po prostu tak robiła od dwudziestu ośmiu lat.
Tego dnia, w połowie marca, na korytarzu spotkała nową salową, dziewczynę o imieniu Kinga, która stała przy wózku z pościelą i patrzyła w podłogę tak długo, że Elżbieta zwolniła kroku.
— Coś się stało?
— Nic. — Kinga poprawiła stos prześcieradeł, choć nie było czego poprawiać. — Po prostu długa noc.
Elżbieta nie naciskała. Nalała dwie kawy z termosu, który zawsze nosiła w torbie, i jedną postawiła obok wózka.
— Wypij, zanim wystygnie. Ja i tak nie zdążę całej.
Kinga spojrzała na kubek, potem na nią, i coś w jej twarzy puściło — jakby ktoś odkręcił zawór, którego przez całą noc pilnowała zaciśniętymi zębami.
— Mój ojciec leży na trójce. Rak trzustki. Lekarz powiedział rodzinie wczoraj, że to kwestia tygodni, nie miesięcy. A ja muszę tu myć podłogi, bo jak nie przyjdę do pracy, to stracę zmianę, a stracę zmianę, to nie zapłacę za jego leki przeciwbólowe, które i tak refundacja nie pokrywa w całości.
Powiedziała to bez łzy, jednym ciągiem, jakby recytowała formularz.
Elżbieta nie odezwała się od razu. Postawiła swój kubek na parapecie i usiadła obok niej na krawędzi wózka, co teoretycznie było zabronione przepisami BHP, ale nikogo akurat nie było na korytarzu, żeby to zauważyć.
— Jak się nazywa twój ojciec?
— Ryszard. Ryszard Łuczak.
— Zejdę do trójki po zmianie i zobaczę, co u niego. Znam tam ordynatora, doktora Marciniaka. Jeśli trzeba przyspieszyć konsultację z poradnią paliatywną, on to załatwi w jeden telefon, a nie w trzy tygodnie kolejki.
Kinga zamrugała, jakby nie rozumiała, dlaczego obca kobieta w fartuchu miałaby cokolwiek dla niej robić o siódmej rano, wyczerpana po dwunastu godzinach dyżuru.
— Nie musi pani.
— Wiem, że nie muszę.
To wszystko. Bez patosu, bez wielkich słów. Elżbieta wypiła resztę kawy, wstała i poszła na oddział trzeci.
Tam, w sali numer cztery, leżał mężczyzna, który już nie mówił wiele, ale jeszcze rozpoznawał twarze. Elżbieta usiadła przy łóżku na dziesięć minut, sprawdziła kartę, zapytała pielęgniarkę dyżurną o dawkowanie morfiny, i faktycznie zadzwoniła do Marciniaka, który akurat miał okno między obchodami.
Konsultacja odbyła się tego samego dnia po południu, zamiast za trzy tygodnie.
Ryszard Łuczak zmarł jedenaście dni później, w nocy, z córką trzymającą go za rękę. Zdążyła być przy nim, bo grafik jej zmian ktoś nagle „przypadkiem" poprzestawiał tak, żeby miała wolne popołudnia tego tygodnia. Kinga nigdy nie zapytała, kto to zrobił. Domyśliła się.
Na pogrzebie, dziesięć dni po śmierci ojca, na cmentarzu przy ulicy Kcyńskiej, wśród marcowego błota i topniejącego śniegu, Kinga zobaczyła z daleka znajomy fartuch — a raczej kurtkę narzuconą na fartuch, bo Elżbieta przyszła prosto z nocnej zmiany, nie zdążywszy się przebrać.
Nie podeszła. Stanęła z boku, za innymi, trzymając w rękach nic — żadnych kwiatów, żadnej koperty z pieniędzmi na trumnę, bo wiedziała, że rodzina i tak ledwo wiąże koniec z końcem po tych wszystkich lekach. Po prostu przyszła i była.
Kiedy trumnę opuszczano, Kinga poczuła na ramieniu dłoń. Nie odwróciła się od razu — wiedziała, czyja to dłoń, po zapachu środka dezynfekującego, którym pachniał cały oddział.
Po ceremonii, kiedy ludzie zaczęli się rozchodzić w stronę bramy cmentarnej, Kinga w końcu podeszła.
— Dlaczego pani to zrobiła? Grafik, konsultację, to wszystko. Przecież mnie pani nawet nie znała.
Elżbieta wzruszyła ramionami, otulając się szczelniej kurtką, bo wiatr od Wisły był tego dnia przenikliwy.
— Bo dwadzieścia osiem lat temu nikt tego nie zrobił dla mnie. Mój mąż umierał trzy tygodnie na tym samym oddziale, a ja stałam w kolejce do lekarza jak każdy, bo nikomu nie przyszło do głowy, że pielęgniarka z innego szpitala też może potrzebować, żeby ktoś przyspieszył o jeden dzień.
Powiedziała to bez żalu w głosie, jak fakt z przeszłości, który już dawno przestał boleć na co dzień, choć nigdy nie zniknął zupełnie.
Kinga nie wiedziała, co odpowiedzieć. Więc powiedziała jedyne, co miała.
— Dziękuję.
— Nie dziękuj mi. Zrób to samo komuś innemu, kiedy będziesz miała okazję. Nie musi być duże. Kawa na korytarzu wystarczy.
Zapłakała wieczorem, gdy była w łóżku sama. Nikt nie zobaczył gdyż nikt jej nie odwiedził.
Minęło sześć lat. Kinga Łuczak nie jest już salową. Zaocznie skończyła pielęgniarstwo, zdała egzamin i od trzech lat pracuje na tym samym oddziale kardiologii przy Grunwaldzkiej, na nocnych zmianach, tak jak kiedyś Elżbieta.
Elżbieta przeszła na emeryturę w zeszłym roku. Czasem jeszcze wpada do szpitala — nie jako pacjentka, tylko żeby odebrać coś z apteczki dla siebie, bo w tej samej dzielnicy mieszka od czterdziestu lat i nie ma po co przenosić się do innej.
Trzy tygodnie temu, około czwartej nad ranem, Kinga zauważyła na korytarzu nową sanitariuszkę, dziewiętnastoletnią dziewczynę imieniem Ola, która stała przy wózku z pościelą, wpatrzona w podłogę, z twarzą zaciśniętą tak, jak zaciska się twarz, kiedy próbuje się nie płakać w miejscu publicznym.
Kinga nalała dwie kawy z termosu, który zawsze teraz nosi w torbie, chociaż sama pije góra pół kubka na zmianę.
— Wypij, zanim wystygnie.
I usiadła obok niej na krawędzi wózka, mimo że to wciąż jest zabronione przepisami BHP.
