Nie śmiej się śpiewać
Uśmiechasz się nie tak.
Nina przez chwilę nie była pewna, czy to do niej. Patrzyła na swoje dłonie, złożone na kolanach na granatowej sukni, której sama nigdy by nie wybrała. Za ciasna w ramionach. Za błyszcząca. Zbyt obca.
Nina. Powiedziałem, uśmiechasz się zbyt spięta. Ludzie to widzą.
Genadiusz mówił półgłosem, nie odwracając głowy. Spoglądał na salę, gdzie goście jubileuszu jego firmy już zasiadali przy stołach. Dwadzieścia lat działalności. Wielki bankiet. Ważny wieczór. Jej rola była jasno określona, jak zapis w kontrakcie: siedzieć obok, wyglądać przyzwoicie, nie mówić niepotrzebnych rzeczy, nie pić więcej niż jeden kieliszek, nie rozmawiać z partnerami bez zgody.
Przepraszam powiedziała cicho.
Nie przepraszaj, popraw się.
Restauracja była z tych, gdzie pieniądze czuje się niemal fizycznie. Nie krzyczą właśnie czuje się ich wagę. W ciężkich obrusach, w cichym świetle kryształowych żyrandoli, w mimowolnym sunącym płynnym ruchu kelnerów. Nina była tu już kilka razy i za każdym razem czuła, że jest tu obca. Nie jak żona wpływowego biznesmena, lecz jako żywa, zwyczajna kobieta, ze swoim nazwiskiem, swoją historią i tym czymś skrytym dawno temu w środku.
Miała pięćdziesiąt pięć lat. Przez dwadzieścia osiem była żoną Genadiusza Barskiego. Poznali się, gdy kończyła Akademię Muzyczną. Była wtedy jasna, pełna głosu, zakochana w Moniuszce i Chopinie. On młody przedsiębiorca o wzroku, który połyka świat, jakby wszystko można sobie kupić albo przemodelować po swojemu. Patrzył na nią, jakby była całym światem. Potem okazało się, że po prostu chciał ją dla siebie zmienić.
Genadiuszu, może pójdę do Łucji? Siedzi tam sama.
Łucja poczeka. Nie masz czego szukać przy stole Kowalskich.
Znam ją przecież dwadzieścia lat…
Nina w głosie Genadiusza była tylko wyczerpana pobłażliwość, jakby tłumaczył coś dziecku. To ważny wieczór. Po prostu siedź i się uśmiechaj.
Uśmiechnęła się. Tak jak trzeba. Według instrukcji.
Sala się zapełniała. Partnerzy, klienci, samorządowcy, żony dyrektorów. Wszyscy odświętni, ożywieni w sam raz, rozmawiający o rzeczach, o których należy przy takich okazjach mówić. Nina słuchała strzępów rozmów i catchyła się na tym, że nie pamięta, kiedy ostatnio rozmawiała o czymś, co naprawdę ją interesuje. O muzyce. O tym, jak działa fuga. O tym, dlaczego II koncert Chopina rozdziera ją do środka, nawet jeśli tylko leci w radiu.
Radia w domu prawie nie słuchali. Genadiusz nie znosił klasyki twierdził, że wprawia go w nerwy.
Przy sąsiednim stole kobieta w czerwonej sukni wybuchnęła śmiechem. Śmiech odrobinę zachrypnięty, prawdziwy, niepowstrzymany. Nina złapała się na zazdrości. Nie o suknię nie o wiek czy urodę tej kobiety, lecz o to, że śmiała się tak, jakby miała do tego prawo. Bez pytania o pozwolenie.
Uczta płynęła zgodnie z programem. Toasty, oklaski, przemowy o dwudziestu latach triumfu, o przyszłości. Genadiusz wysunął swój toast zwięźle, z fasonem. Potrafił rządzić salą. Nina klaskała razem z innymi. Zastanawiała się, czy i ona kiedyś tak potrafiła. Stać przed ludźmi, śpiewać tak, że wszyscy wstrzymywali oddech.
Ostatni raz występowała publicznie dwadzieścia cztery lata temu. Na wieczorze w Akademii, gdzie Genadiusz zawiózł ją, lecz wyciągnął wcześniej, bo zadzwonił interes.
Konferansjer ogłosił konkurs talentów już po deserze, gdy sala ucichła i popuściła sztywność. Kto zechciał, mógł wystąpić na maleńkiej scenie żart, sztuczka, piosenka. Genadiusz skrzywił się.
Co za żenada prychnął do niej szeptem.
Nina nie odpowiedziała. Wpatrywała się w scenę, gdzie tkwił mikrofon. Przy pianinie siedział młody chłopak, ten sam, który grał podczas kolacji. Miała bystre palce, bujał lekko głową w takt, nawet przy najcichszym graniu.
Pierwszy wyszedł ze skeczem, drugi z harmonijką ustną brawa były bardziej grzeczne niż zachwycone. Potem konferansjer znów zawołał odważnych, a w powietrzu zawisła cisza gęsta, jak krem śmietankowy.
Nina poczuła, że coś w niej drgnęło. Nie jak cios, raczej jak drzwi, które wypchnął lekki powiew. Odłożyła serwetkę. Wstała.
Dokąd? spytał Genadiusz.
Do toalety.
Nie weszła do łazienki. Ruszyła do konferansjera, szepnęła mu coś do ucha. Uniósł brwi w zaskoczeniu, potem skinął głową. Poszła do pianisty, zamienili kilka cichych słów. Pianista skinął z nowym błyskiem w oczach.
Gdy wyczytali jej imię, Genadiusz z początku nic nie pojmując śledził ją kątem oka. Nina nie patrzyła na niego skupiła wzrok na mikrofonie.
Trzy stopnie na scenę. Wdrapała się i stanęła przed salą pełną nieznajomych w garniturach i sukienkach. Większość plotkowała, kilku patrzyło w jej stronę z uprzejmym wyczekiwaniem.
Nina skinęła pianiście.
On zagrał akordy i sala ucichła zupełnie, bo to nie była piosenka biesiadna ani kabaret. To był Moniuszko wokaliza, jedna z tych, które śpiewała na dyplomie. Bez słów. Tylko głos i fortepian.
Zaśpiewała. W pierwszym ułamku sekundy sama nie wierzyła, że głos się pojawia. Że nie zgasł przez te wszystkie lata, nie zwiędnął. Był inny, ciemniejszy, o innych cieniach, lecz wciąż żywy. Prawdziwy.
Sala zamilkła około trzeciej frazy. Jakby ktoś nagle wyłączył dźwięk rozmowy zamierały, kieliszki milknęły, twarze zwracały się ku scenie. Nina tego niemal nie zauważyła jej świat ograniczał się do oddechu, pilnowania frazy, trzymania się muzyki, by nie myśleć o Genadiuszu i tym, co później.
Później się nie liczyło. Liczyło się tylko to.
Gdy skończyła, trwała jeszcze sekundę ciszy. Potem sala wstała. Nie cała naraz, ale wstała. Brawa były prawdziwe, nie wymuszone. Kobieta w czerwonej sukni krzyczała brawo. Pianista patrzył na nią od dołu, jakby zobaczył okaz architektoniczny.
Zeszła ze sceny na nieco miękkich nogach. Serce biło szybko, ale spokojnie. Szedła do stolika, widząc już twarz Genadiusza.
Nie bił braw.
Siadaj powiedział.
Usiadła.
Wiesz, co właśnie zrobiłaś?
Zaśpiewałam.
Nie filozofuj. Głos chłodny, cichy. Wystawiłaś się na moim bankiecie. Bez zgody. Rozumiesz, jak to wygląda?
Jak?
Jakby moja żona była głodna atencji. Jakby jej było mało. Ujął kieliszek i powoli odstawił. Za dziesięć minut wychodzimy.
Genadiuszu, jeszcze nie…
Nina, za dziesięć minut.
Zanim wyszli, podeszły do niej trzy osoby. Ta kobieta w czerwieni przedstawiła się jako Tamara, ścisnęła dłoń i powiedziała: Jest Pani wspaniała, skąd Pani jest? Starszy mężczyzna z brodą profesora tylko mruknął: Znakomite. Uczyła się Pani u kogo? Łucja, ta stara znajoma, przybiegła od swojego stolika, objęła ją i pachniała perfumami i czymś domowym. Nina o mało nie rozpłakała się na miejscu.
Przecież śpiewałaś jak…
Łucja, wychodzimy odezwał się Genadiusz, nagle przy niej. Ujął ją pod ramię, nie brutalnie, ale tak silnie, że czuła ucisk przez materiał. Przepraszamy, Nina od rana źle się czuje. Musimy już wyjść.
W aucie nie mówił nic. Milczał całą drogę, co znaczyło więcej niż sto słów. Nina patrzyła przez okno na nocne światła Warszawy, na witryny, na latarnie. Czuła w sobie dziwne, ciche ukojenie nie radość, nie strach. Coś trzeciego. Jakby pierwszy raz od dawna przypomniała sobie własne imię.
W domu powiesił marynarkę, odwrócił się.
No więc oznajmił. Rozumiem, że się nudzisz. Rozumiem, że chcesz czegoś dla siebie. Ale musisz wiedzieć, że są granice. Byłaś nieodpowiedzialna wobec mojej reputacji.
Śpiewałam. Ludzie bili brawo.
Zrobiłaś z siebie artystkę na firmówce. Rozumiesz różnicę?
Nie odpowiedziała nieoczekiwanie spokojnym głosem. Wytłumacz.
Spojrzał długo.
Masz wszystko. Dom, pieniądze, pozycję. Nie rozumiem, czego ci brakuje. I nie zamierzam dalej się nad tym zastanawiać.
Powiem ci, czego mi brakuje. Mnie samej mi brakuje.
Co to znaczy?
Doskonale wiesz.
Odeszła do sypialni. Zamknęła drzwi, położyła się, nie zdejmując ubrania, i patrzyła w sufit biały, gładki, jak życie na zewnątrz. Słyszała, jak Genadiusz otwiera i zamyka szafki. Potem było całkiem cicho.
Nie spała do rana. Rozmyślała. Przypominała sobie, jak piętnaście lat temu zgodziła się odejść z muzycznej szkoły, gdzie uczyła śpiewu. Genadiusz uznał, że to nie przystoi jego żonie, źle płacą. Miała znaleźć coś sensowniejszego, ale cokolwiek próbowała, zawsze okazywało się nie na miejscu, niewygodne albo zbędne.
Nie bił jej. Nie krzyczał. Tylko bardzo cierpliwie tłumaczył, co wypada, a co nie. Przez lata przywykła do tych tłumaczeń, aż własny głos nawet w myślach ucichł.
Do wczorajszego wieczoru.
Rano, gdy był pod prysznicem, wyjęła starą torbę. Włożyła do niej dokumenty, paszport, dyplom Akademii odnaleziony na dnie szuflady, kilka zdjęć, telefon. Trochę gotówki odłożonej przez ostatnie lata na nieprzewidziane okoliczności, których sens znała dopiero teraz.
Ubierała się prosto. Dżinsy, sweter, kurtka. Gdy Genadiusz wyszedł z łazienki, stała w przedpokoju.
Dokąd idziesz?
Odchodzę.
Cisza trwała długo.
Nie wygłupiaj się.
Nie żartuję. Odchodzę.
Nina wytarł dłonie w ręcznik, patrzył z pobłażaniem. Jesteś w emocjach. Prześpij się, pogadamy wieczorem.
Już rozmawialiśmy.
Nie masz pieniędzy, nie masz pracy. Gdzie pójdziesz?
Zobaczę.
To śmieszne. Masz pięćdziesiąt pięć lat. Gdzie…
Otworzyła drzwi i wyszła. Za sobą słyszała jeszcze jego głos ale już nie rozumiała słów. Zjeżdżała windą długo. Patrzyła w metalowe odbicie: zmięta, rozmazana. Uśmiechnęła się do tej twarzy. Prawie.
Szła przez miasto oddychała. Warszawska jesień sucha, zimna, pachniało liśćmi i kawą z kawiarenki. Weszła, kupiła kubek, siadła przy oknie. Wybrała numer jedynej osoby, do której chciała zadzwonić.
Łucja, potrzebuję pomocy.
Boże, co się stało?
Odeszłam od Genadiusza.
Cisza. Potem:
Gdzie jesteś?
Łucja mieszkała na Pradze w dwupokojowym mieszkaniu. Jej dzieci rozjechane po świecie, mąż odszedł kilka lat wcześniej. Otworzyła drzwi zobaczyła Ninę z torbą i nie pytała. Tylko cofnęła się w głąb.
Chodź. Herbata już się zaparza.
Cały wieczór przesiedziały w kuchni. Nina mówiła, Łucja słuchała nie przerywała, nie przewracała oczami, tylko dolewała czaju. Na koniec powiedziała:
Wyszłaś. Najważniejsze. Cała reszta jest do załatwienia.
Zablokuje mi konta. Już pewnie zablokował.
Już?
Tak. Ostrzegał. Rok temu się pokłóciliśmy powiedział: spróbuj odejść, zobaczymy.
To zobaczymy jego.
Genadiusz nie czekał długo. Jeszcze tego wieczoru najpierw telefon od niego, potem sekretarka, potem matka Niny, którą zdążył odpowiednio przekonać. Matka płakała przez słuchawkę mówiła, że Genadiusz zadzwonił, relacjonował, że Nina wczoraj dziwnie się zachowywała, że trzeba jej pomocy lekarza.
Mamo, nie mam załamania nerwowego.
Córeczko, on się naprawdę o ciebie martwi. Powiedział, że potrzebujesz lekarza…
Mamo. Śpiewałam. Po prostu śpiewałam. To nie żaden kryzys.
To było nie na miejscu, upokorzyłaś go…
Mamo. Nic mi nie jest. Śpię u Łucji. Zadzwonię jutro.
Naprawdę karty już nie działały. Pieniądze chudły szybko. Łucja odmawiała przyjmowania opłat, ale Nina wiedziała, że to nie potrwa wiecznie.
Trzy dni później Genadiusz przysłał jej rzeczy. Przez dwóch obcych facetów, nie osobiście. Torby rozpakowała na przedpokoju: letnie sukienki w październiku, szpilki, kilka bezsensownych bibelotów. Ani jednej cieplejszej rzeczy, ani jednej potrzebnej książki. Znów wiadomość.
Jeszcze dzień później zadzwoniła matka, informując, że Genadiusz był na herbacie, opowiadał, jak Nina zawsze była delikatna, jak długo ją znosił, a teraz się martwi. Że nie docenia, a właśnie jej potrzeba specjalisty. Matka słuchała. Zawsze łatwiej ufała spokojnym słowom niż milczącej córce.
Może jednak wróćcie do rozmowy…
Mamo, blokuje mi dostęp do pieniędzy, rozpowiada plotki, że jestem chora. Wiesz, co to znaczy?
Milczała.
Mężczyźni tacy są, gdy się obrażą, kochanie…
Nina długo patrzyła w okno. Wyjęła dyplom, położyła na stole. Granatowy, złote litery. Nina Barska, specjalność śpiew klasyczny. Nie miała w rękach tego dyplomu piętnaście lat.
Następnego ranka zadzwoniła do akademii. Spytała o profesora Arkadiusza Bielskiego swojego dawnego mentora. Był. Nadal wykładał, choć już po siedemdziesiątce. Dostała jego numer.
Profesorze? Tu Nina Barska. Czy pan mnie pamięta?
Długa cisza.
Ninę z czwartego roku?
Tak.
Oczywiście. Gdzie Pani przepadła?
Przepadłam. Tak. Profesorze, potrzebuję pomocy.
Spotkali się w Akademii trzy dni później w małym klasie na trzecim piętrze. Bielski był taki sam: drobny, suchy, z przenikliwym wzrokiem, palce splatał na kolanach. Spojrzał uważnie.
Zestarzała się pani.
Pan też.
To normalne uśmiechnął się lekko. Proszę śpiewać.
Teraz?
A po co czekać?
Zaśpiewała. Najpierw niepewnie, czując brak oddechu, lekkie drżenie. Profesor słuchał bez słowa. Gdy skończyła, milczał chwilę.
Głos jest powiedział. Technika ucieka. Oddech kiepski. Ale głos jest. To najważniejsze.
Ile potrwa powrót?
To zależy od pracy. Jeśli poważnie dwa, trzy miesiące. A czemu pani rzuciła śpiew?
Wyszłam za mąż.
I mąż zabronił?
Nie zabronił. Tak… samo się stało.
Profesor spojrzał długo.
Samo się… rozumiem. No, to zaczynamy, Barska.
Codziennie miały lekcje. Nina przychodziła do Akademii przed dziewiątą, wychodziła po drugiej. Głos powracał powoli czasem łatwo, czasem znów od zera. Profesor był surowy, nie robił ulg na wiek. W śpiewie wiek nie istnieje. Jest technika i wola. Reszta to bajki.
Łucja znalazła jej fuchę prowadzić kółko śpiewu dla seniorek w osiedlowym domu kultury. Płacili grosze, ale były to jej własne pieniądze. Zajęcia dawały jej radość kobiety po sześćdziesiątce śpiewały dla siebie, bez presji ambicji. Patrzenie na nie było lekarstwem.
Genadiusz tymczasem nie ustępował. Po znajomych krążyły wersje: o jej romansie z profesorem, o niestabilnej psychice, o tym, że znosił jej humory. Dla jednych on był ofiarą, ona szaloną artystką. Matka dzwoniła rzadziej, rozmowy były ostrożne, jakby wybierała każde słowo.
Myślisz o przyszłości? O mieszkaniu?
Myślę, mamo.
Genadiusz mówi, że można by się porozumieć, jeśli wrócisz do rozmów.
Nie wrócę.
Podzielicie się majątkiem…
On blokuje mi konta i rozsiewa plotki o moim zdrowiu. Z takim się nie negocjuje z takim się rozstaje. Na zawsze.
Matka wzdychała. Nina się nie złościła. Wychowana w innych czasach, matka miała inne spojrzenie na małżeństwo, cierpliwość. Złościć się na nią, to jak złościć się na osobę nieznającą języka.
Po miesiącu profesor powiedział jej coś ważnego. Kończyły lekcję, Nina chowała nuty, a on rzucił bez spojrzenia:
Za dwa miesiące w filharmonii będzie wielki koncert charytatywny. Szukają solistów. Mógłbym polecić panią.
Zastygła.
Profesorze, nie występowałam od ponad dwudziestu lat.
Wiem.
Publiczność poważna?
Transmisja w regionalnej telewizji. Zbiórka na szpital dziecięcy. Tak.
Zastanowiła się.
Dam odpowiedź.
Szybko pani myśli, nie mają czasu czekać.
Dwa dni potem zgodziła się. Profesor skinął głową, jakby nie spodziewał się innego.
Kolejne sześć tygodni najintensywniejszy czas od studiów. Praca nad ariami operowymi i pieśniami, a na finał, według profesora, znów Moniuszko, ale trudniejszy utwór. Nina zasypiała u Łucji na kanapie. Uczucie zmęczenia przypominało gorącą rzekę żywą, nie gęste błoto minionych lat. Energia, nie marazm.
Łucja pilnowała, karmiła nadmiarem. Zbliżyły się przez te miesiące bardziej niż przez dwadzieścia lat znajomości: życie twarzą w twarz, bez dekoracji bardzo skraca dystans.
Trzy tygodnie przed występem zaczęły się zgrzyty. Najpierw dzwonił organizator koncertu, wykręcał się, że są wątpliwości co do Niny. Spytała wprost:
Dzwonili od Barskiego?
Długa cisza.
Nie mogę komentować.
Jasne.
Zadzwoniła do Bielskiego. Proszę przyjść jutro. Ja to załatwię.
Profesor załatwił. Jak, nie pytała. Ale została w programie. Na tym się nie skończyło. Tydzień przed koncertem Łucja zadzwoniła:
Było tu dwóch typów. Od Genadiusza. Pytali, czy tu mieszkasz.
Co powiedziałaś?
Że nie znam żadnej Niny. Ale stoją pod blokiem. Uważaj.
Nina poczuła zimno, ale nie strach, raczej pewność: nie odpuści. On nie traci. To nie jego ból to naruszenie porządku świata.
Opowiedziała o wszystkim profesorowi. Zdjął okulary, przetarł nos.
Będzie chciał przerwać koncert.
Tak myślę.
Boisz się?
Pomyślała uczciwie.
Już nie. Mam dość lęku.
Dobrze profesor się zamyślił. Na koncercie będzie też Wiktor Stawicki.
Kto to?
Producent największych scen. Zaprosiłem specjalnie. Słyszał o tym wieczorze w restauracji. Był ktoś z jego ludzi. Chce cię posłuchać, Barska. Pamiętaj.
Nina spojrzała:
Zrobił pan to specjalnie?
Uczę czterdzieści lat. Trzy moje studentki miały prawdziwy głos. Jedna zagranica, druga zmarła, trzecia przepadła. O tej trzeciej myślałem najdłużej. Dobrze, że się odnalazła.
Dzień koncertu był szary. Nina przyszła do filharmonii dwie godziny wcześniej. Chodziła po scenie, wsłuchiwała się w pustkę na widowni setki krzeseł, rzędy w mroku. Lubiła to uczucie: pusta sala, scena oczekująca.
Godzinę przed występem podszedł administrator:
Pani Nino, na zewnątrz czeka dwóch panów. Twierdzą, że są od pani męża. Naciskają, by wyszła pani do nich.
To nie mój mąż. Były.
Mają jakiś dokument o… konieczności hospitalizacji.
Mogą mówić, co chcą. Występuję. Chcą niech wejdą, posłuchają.
Zmieszał się. Poprosiła Bielskiego.
Profesor załatwił. Ludzie Genadiusza zostali na zewnątrz. Przed samym rozpoczęciem zobaczyła w foyer nieznanego mężczyznę w imponującym płaszczu. Bielski rozmawiał z nim, ten słuchał i kiwał głową Wiktor Stawicki z pewnością.
Nina wyszła na scenę trzecia z programu. Widownia pełna. Kamera z boku. Mała, ciemna sukienka, sama wybrana. Stanęła przy mikrofonie, popatrzyła w ciemność rzędów.
Zaśpiewała.
Pierwszy utwór śpiewał się lekko, z radością. Drugi wymagał walki omal nie zgubiła frazy, lecz utrzymała. Przy trzecim już zapomniała o sali, kamerze, ludziach na zewnątrz. Liczyła się tylko muzyka. Tylko to jej miejsce. Jej istota.
Przy Moniuszce sala stężała. Taka cisza, która brzmi nie tylko w uszach także w piersi. Nina śpiewała i czuła to samo, co czują, gdy po chorobie widzą niebo: ono jest, czekało właśnie na nas. Jej miejsce, jej prawda.
Kończyła ostatnią frazę, gdy, kątem oka, zauważyła Genadiusza.
Szła przez środek sali szybkim krokiem, coś mówił ochroniarzowi, gestykulował. Twarz czerwona, napięta. Za nim drugi mężczyzna.
Nina wytrzymała do końca frazy, ani jednej nuty nie zgubiła.
Sala wstała.
Genadiusz stanął w połowie przejścia. Stawicki już przy nim, coś mówił bardzo spokojnie, prawie szeptem. Nina widziała, jak Genadiusz odpowiada, jak twarz mu drętwieje. Coś w nim pękało, bezgłośnie jakby nagle zrozumiał, że jest tu nikim.
Odwrócił się i wyszedł.
Za kulisami podszedł Stawicki. Uścisnął dłoń.
Słyszałem o pani. Teraz usłyszałem. Musimy porozmawiać.
O czym?
Kontrakt. Trasa koncertowa. Najpierw tu, potem za granicą. Mam dla takiego głosu wiele sal w Europie. Uśmiechnął się. I już nikt pani nie przeszkodzi. Gwarantuję.
Bielski stał z boku, patrzył milcząco. Gdy Nina złapała jego wzrok, skinął jeden raz jakby powiedział wszystko, co trzeba.
Z matką porozumiała się naprawdę po koncercie. Przyjechała, siadły ciszy w kuchni. Matka długo patrzyła na córkę, w końcu:
Widziałam cię. W telewizji.
Widziałaś?
Łucja zadzwoniła, kazała włączyć. Włączyłam. W palcach przesuwała brzeg obrusu. Nie wiedziałam, że tak śpiewasz.
Przecież byłaś na dyplomie.
To było dawno. Byłam wtedy tylko twoją mamą, nerwową. A teraz po prostu patrzyłam, nagle to ty Nina. Podniosła głowę. Córeczko, wybacz.
Za co?
Że ufałam jemu, nie tobie. Pięknie gadał, a ty milczałaś. Myślałam, że milczenie znaczy spokój. Nie wiedziałam.
Nina ujęła jej dłoń.
Dobrze, mamo. Zrozumiałaś. Zawsze można potem.
Nie złościsz się na mnie?
Nie.
Matka płakała cicho, łzy po cichu ściekały. Nina siedziała i myślała, że przebaczenie to nie udawanie, że nic się nie stało, ale wzięcie na drogę tylko tego, co nieodzowne. Reszta zostaje tu.
Minął rok.
Nina stała za kulisami wiedeńskiej sali, słuchała szeleszczącej publiczności. Wszystko obce, a znajome: szmer ubrań, ściszone głosy, nieśmiały kaszel. Sala niewielka, lecz z wysokimi oknami i sztukateriami. Na zewnątrz śnieg.
Jej życie przybrało inny rytm: wynajęte mieszkanie w Wiedniu, niewielkie, ale własne; kontrakt od Stawickiego; walizka z którą przemieszczała się po miastach. Bielski dzwonił co tydzień, czasem konsultowali online program. Matka przyjeżdżała co parę miesięcy, dziwiąc się, jak Nina wszystko ogarnia.
O Genadiuszu docierały strzępy plotek interesy podupadły, paru partnerów się odsunęło; po pół roku się ożenił młoda, cicha, nikomu nieznana kobieta. Nina dowiedziała się, pomyślała i poczuła tylko zmęczone zrozumienie. Nie złośliwość zwyczajną konkluzję: nie zmienią się. Znajdą tylko kogoś nowego, wygodnego.
Szkoda tej kobiety. Ale to już nie jej sprawa.
Jej własna historia była już inna: zmęczenie podróżami, kłótnie z dyrygentami o tempie, niezręczność w obcych językach; samotność wieczorami w hotelu. Ale też poranki w nowym mieście, szelest ulicy za oknem. Oklaski należące do niej, nie żony dyrektora. Prawo wyboru sukienki. Prawo, by zadzwonić do kogo się zechce. Prawo zamknąć drzwi nikt nie czeka, by tłumaczyć, co zrobiła nie tak.
Czasem myślała o latach straconych bez żalu, raczej spokojnie. Dwadzieścia osiem lat. Dużo. Mogłaby śpiewać, mogłaby wyszumieć się wcześnie. Ale mogłabym to najdurniejsze słowo świata. Teraz jest. Głos jest. Scena jest.
Asystentka zajrzała zza kulis:
Pani Nino, trzy minuty.
Już idę.
Poprawiła prostą, ciemną sukienkę. Zrobiła kilka ćwiczeń oddechowych. Zamknęła oczy.
Widziała Genadiusza w tamtej restauracji, jak mówił uśmiechasz się nie tak. Jak przepraszała. Jak dawno przestała słyszeć własny głos.
Teraz uśmiechnęła się. Nie prawidłowo. Po prostu, bo miała ochotę.
Wyszła na scenę.
Sala zamilkła.
I zaśpiewała.
