Naprawdę, Grzegorz? Powiedz, że to jakiś głupi żart. Albo że źle usłyszałam przez szum wody.
Weronika zakręciła kran, starannie wytarła ręce kuchenną ściereczką i powoli odwróciła się do męża. W powietrzu unosił się zapach gotowanych warzyw, świeżego koperku i mandarynek aromaty zwiastujące zbliżające się święta. Do sylwestra zostało sześć godzin. Na stole piętrzyły się miski z sałatką jarzynową, w piekarniku dopiekała się kaczka z jabłkami, a w lodówce chłodziło się galareta, którą gotowała całą noc.
Grzegorz stał w progu kuchni, niepewnie przestępując z nogi na nogę. Skubał guzik domowej koszuli znak, że sam czuje absurd tej sytuacji, ale nie zamierza się wycofać.
Werka, nie zaczynaj, proszę odezwał się błagalnie. U Marty pękła rura, wiesz? No, nie do końca, ale wyłączyli wodę i ogrzewanie. Wyobrażasz sobie z dziećmi w taki mróz, w sylwestrową noc? Nie mogłem powiedzieć nie. W końcu to moje dzieci.
Dzieci, owszem, twoje Weronika starała się mówić spokojnie, choć w środku aż cała drżała z żalu. Ale Marta? Ona też jest twoim dzieckiem? Przecież może pojechać do matki, do którejś z przyjaciółek albo chociaż do hotelu. Płacisz jej alimenty, stać ją na nocleg w apartamencie.
Jej mama w uzdrowisku, przyjaciółki się rozjechały… Grzegorz odwrócił wzrok. To przecież rodzinne święto. Chłopcom będzie miło z tatą. Po prostu zjemy razem kolację, obejrzymy pokaz sztucznych ogni. Przestrzeń mamy, damy radę.
Weronika rozejrzała się po kuchni. Rzeczywiście, mieszkanie było duże, ale to była wypracowana przez lata ich przestrzeń: jej i Grzegorza. Cały tydzień szorowała podłogi, wybierała ozdoby na choinkę, dobierała serwetki pod kolor zasłon, kupiła mężowi wymarzone perfumy. Miała w głowie inny scenariusz tego wieczoru: świece, spokojna kolacja tylko we dwoje, rozmowa przy winie. Pierwszy sylwester od trzech lat po ślubie, który mieli spędzić sami. Teraz ta wyśniona sielanka chwiała się jak domek z kart.
Umawialiśmy się, Grzesiu powiedziała cicho. Miał być tylko dla nas. Nie jestem przeciwko twoim synom, przecież dobrze wiesz. Zawsze ich przyjmuję w weekendy. Ale Marta… Zaprosiłeś byłą żonę do naszego stołu. Rozumiesz, jak to wygląda?
Przesadzasz machnął ręką, próbując nadać głosowi pewność. Jesteśmy kulturalnymi ludźmi. Marta to po prostu matka moich dzieci. Nie bądź samolubna, Weronika. Nie można być tak okrutną w święto. Przyjadą za godzinę.
Odwrócił się i wyszedł z kuchni, jakby bał się, że żona czymś rzuci. Została sama przy blacie. W piekarniku fukała kaczka, ale jej apetyt zniknął bez śladu. Nie bądź samolubna to bolało najbardziej. Od trzech lat starała się być tą ideałem. Dbała o dom, nigdy nie zabraniała kontaktu z synami z poprzedniego małżeństwa, tolerowała telefony Marty o naprawę kranu czy odebranie kota od weterynarza. Oto wdzięczność.
Mechanicznie zaczęła kroić ziemniaki. Może przesadza? Może Marta zachowa się z klasą? W końcu Nowy Rok to czas pojednań.
Cudu nie było. Dzwonek odezwał się równo pięćdziesiąt minut później. Weronika zdążyła tylko zamienić domowy dres na elegancką sukienkę i zrobić lekki makijaż. Grzegorz pobiegł do drzwi, promienny jak nowo wypolerowany mosiądz.
Do przedpokoju wpadła procesja. Pierwszy wbiegł dziesięcioletni Kuba i siedmioletni Michał. W butach, z błotem na podeszwach, przebiegli przez jasny parkiet prosto do salonu. Zaraz za nimi, jak lodołamacz, wkroczyła Marta.
Ognistoczerwona sukienka z głębokim dekoltem, torby w rękach. Silny, ciężki zapach słodkich perfum natychmiast wypełnił cały przedpokój, przytłaczając woń mandarynek.
Oj, wreszcie! zawołała z przekąsem, strzepując śnieg z futra prosto na podłogę. Korki straszne, musiałam pogonić taksówkarza! Grzesiek, weź torby są prezenty dla chłopaków i szampan. Taki, jaki trzeba, nie to twoje tanie.
Weronika wyszła, przyklejając do twarzy uprzejmy uśmiech.
Dobry wieczór, Marto. Cześć, chłopcy.
Marta rzuciła jej oceniające spojrzenie, zatrzymując wzrok na skromnej, eleganckiej sukience.
Cześć, Weronika powiedziała z wyższością w głosie. Ale duszno u was! Może by tak okna otworzyć? I kapcie… Grzesiek, gdzie są moje kapcie? Te różowe, które zostawiłam ostatnio, jak wpadałam po pieniądze?
Zaraz znajdę, Martusia, zaraz zaczął nerwowo grzebać w szafie.
Martusia w głowie Weroniki coś się spięło. Był osobny zestaw kapci dla jego byłej żony? I Grzesiek wie, gdzie są?
Goście przeszli do salonu. Chłopcy już włączyli telewizor na cały regulator i skakali po kanapie. Weronika skrzywiła się kanapa była nowa, jasna, pilnowała jej jak oka w głowie.
Kuba, Michał, ostrożnie poprosiła cicho.
Daj spokój, niech skaczą, dzieci są! rzuciła Marta, rozsiadając się w fotelu. Muszą jakoś rozładować energię. Grzesiek, nalej mi wody, bo mnie suszy!
Przez następny godzinę Marta sprawowała rządy twardą ręką. Inspekcja choinki (Jakie ponure bombki, za moich czasów była weselsza!), komentarze do stołu (Po co tyle sztućców, to pałac królewski czy mieszkanie?), wykłady dzieciom, a zaraz potem czułości. Grzegorz latał wokół niej, przynosząc poduszki, ściszając telewizor, podając ładowarkę. W stronę Weroniki nie spojrzał prawie wcale, unikał jej wzroku.
Weronika nakrywała w milczeniu do stołu, czując się jak obsługa w obcym domu.
Weronika! krzyknęła Marta z salonu. Sałatka jarzynowa z kiełbasą? No proszę, jak za PRLu. Grzesiek zawsze lubił z wołowiną. Nie wiedziałaś o tym? Zawsze robiłam z wołowiną.
Grzesiek je moją od trzech lat i nigdy nie narzekał odpowiedziała z kuchni, stawiając miskę na tacy z hukiem.
Znaczy, z niego uprzejmy chłopak zaśmiała się Marta. Mój biedny Grzesiek, dławi się tym, ale zjada.
Grzegorz stał w drzwiach i tylko krzywo się uśmiechnął. Nie stanął w jej obronie. Nie powiedział: Przestań, Weronika gotuje wyśmienicie. Wolał milczeć i nie psuć humoru byłej.
To był pierwszy sygnał. Drugi, gdy Weronika wyjęła z piekarnika kaczkę. Pachnąca, soczysta, arcydzieło kulinarne. Z dumą postawiła ją w centrum stołu.
Częstujcie się. Kaczka z antonówką i śliwką.
Chłopcy podeszli, skrzywili się.
Fuj, przypalona! Michał skrzywił buzię. Nic nie zjem! Tato, zamówisz pizzę?
To nie przypalone, to chrupiąca skórka tłumaczyła spokojnie Weronika.
Oj tam, dzieci nie jedzą takich rzeczy Marta ze wzgardą trąciła nóżkę kaczki. Tłuste to jakieś. I te śliwki… Kto dodaje śliwki do mięsa? Grzesiek, zamów dzieciom pizzę. I mi też nie będę ryzykować żołądka.
Grzegorz spojrzał na Weronikę z zakłopotaniem.
Wera, może rzeczywiście dla chłopaków… Ja szybko zadzwonię, za pół godziny będzie.
Mówisz poważnie? głos jej zadrżał. Cztery godziny to piekłam. Marynowałam dzień cały. To moje popisowe danie.
Nie gniewaj się podszedł, chciał objąć, ale się wycofała. To tylko kwestia gustu. Kaczkę zjemy i pizzę. Bogatszy stół.
Już wpisywał numer do pizzerii, dociekając: Marta, z pieczarkami czy pepperoni?.
Weronika usiadła, czując, że wydarzenia mają charakter złego snu. Jej dom, jej kuchnia, jej święto. A ona w kącie, gdy mąż omawia wybór pizzy z byłą żoną, która krytykuje jej dania.
A pamiętasz, Grzegorz, Sylwestra 2013? Marta nagle rozpromieniła się, nalewając sobie szampan bez pytania. W Zakopanem? Ty w przebraniu Mikołaja, broda ci spadła na środku sali, wszyscy się śmiali!
Jasne, że pamiętam! roześmiał się szczerze Grzegorz. A ty byłaś Śnieżynką, złamałaś obcas w zaspie!
Odpłynęli do wspomnień. Jeden za drugim opowiadali stare anegdoty: o pierwszej wspólnej maluchu, o wakacjach nad morzem, o pierwszych krokach Kuby. Śmiali się, przerywali sobie, spoglądali w oczy ich świat, ich przeszłość. Na Weronikę nikt nie patrzył. Siedziała przy zastawionym stole jak niewidzialna, niepotrzebna. Mebel.
Dzieci biegały wokół stołu, aż jeden przewrócił kieliszek z czerwonym winem. Plama rozlała się na śnieżnobiałej serwecie, nad którą Weronika pracowała godzinę przed przyjazdem gości. Czerwone rozlało się jak rana.
No ładnie klasnęła Marta. Grzesiek, weź usuń to. Po co wine na brzegu stołu, przy dzieciach? Weronika, masz sól? Trzeba posypać, bo się nie spierze. Chociaż serweta taka zwyczajna, szkoda nie będzie.
Weronika powoli wstała. W uszach szumiało, głosy z telewizora zlewały się w jeden szmer. Spojrzała na męża. Grzegorz już leciał po sól, na rozkaz Marty, nie patrząc na żonę, nie pytając, czy jej przykro. Cały skupił się na ratowaniu święta dla swojej byłej rodziny.
W tym momencie Weronika zrozumiała: jej tu nie ma. Jest obecna fizycznie, ale dla Grzegorza znaczy mniej niż dawniej. Jest Marta, są dzieci, jest poczucie winy wobec nich. A ona wygodny element scenografii: poda, nakryje, milczy.
Wyszła z salonu. Nikt tego nie zauważył. Marta dalej mówiła o wyjeździe do teściowej, Grzegorz śmiał się głośno.
Weszła do sypialni. W pokoju cicho i ciemno, tylko światło latarni wpadało przez okno na łóżko. Wyjęła z szafy sportową torbę. Ręce nie drżały. Przyszedł chłód i jasność. Pakowanie było szybkie: jeansy, ciepły sweter, bielizna, kosmetyczka, ładowarka do telefonu. Dowód osobisty.
Przebrała się, sukienkę rzuciła na łóżko. Włożyła wygodne buty. W lustrze zobaczyła zmęczoną, ale stanowczą kobietę ze zaciśniętymi ustami.
Na korytarzu, kiedy wychodziła, zadzwonił dzwonek. Przyjechała pizza.
Pizzzaaa!!! mokre dziecięce okrzyki.
Grzesiek, zapłać kurierowi, ja mam tylko stówy! rozkazywała Marta.
Weronika przeszła korytarzem obok salonu. Grzegorz stał tyłem, płacąc kurierowi przy drzwiach. Poczekała, aż zabierze pudła i zajmie się rozkładaniem.
O, pizza już jest! krzyknął Grzegorz zadowolony.
Weronika wykorzystała chwilę, otworzyła cicho drzwi wejściowe i wyszła na klatkę. Klik zamka zagłuszył gwar dobiegający z salonu. Zamówiła windę. Dopiero w środku wydała z siebie cichy westchnienie.
Na dworze leciał miękki, gęsty śnieg. Miasto rozświetlone petardami, śmiechem. Weronika sięgnęła po telefon i zadzwoniła.
Sylwia, nie śpisz? zapytała, gdy przyjaciółka odebrała.
Zartujesz? Dziesiąta wieczorem! Z Tomkiem otwieramy szampana! Co się stało? Głos masz, jakbyś po burzy była…
Wyszłam od Grzegorza. Mogę przyjechać?
Boszsz… Oczywiście! Tomek, przynieś jeszcze talerz, Werka przyjeżdża! Gdzie jesteś? Zamówię ci taksówkę!
Czterdzieści minut później siedziała w cieple kuchni u Sylwii. Pachniało cynamonem, spokojem. Tomek, mąż Sylwii, taktownie usunął się do pokoju na telewizję, zostawiając kobiety same.
No, gadaj! Sylwia nalała jej gorącej herbaty z cytryną. Co ci ten baran zrobił?
Weronika opowiedziała wszystko: pękającą rurę u Marty, sałatkę, kaczkę, wspominki, a potem pizzę zamiast jej dania.
Rozumiesz, Sylwia, to nawet nie o nich chodzi. Chodzi o niego. Przestał mnie widzieć. Stałam tam jak służąca, podczas gdy oni bawili się w szczęśliwą rodzinę. Po co jestem mu potrzebna, jeśli on nadal nie odciął tamtego życia?
Klasyka pokręciła głową Sylwia. Chce być dobry dla wszystkich, a najbliższą rani. Dobrze, że wyszłaś. Zostałabyś pomyślałby, że zawsze możesz być na ostatnim miejscu. Że twoją godność można sprzątnąć na bok dla humoru byłej.
Telefon Weroniki odezwał się dopiero po godzinie. Wreszcie zauważyli nieobecność gospodyni podczas kolacji.
Pierwszy dzwonił Grzegorz. Weronika odrzuciła.
Zadzwonił raz jeszcze. I znów.
Potem posypały się wiadomości:
Werka, gdzie jesteś? Zgubiliśmy cię.
Wyszłaś do sklepu? Pizza stygnie.
Werka, odbierz, to nie jest śmieszne. Marta pyta, gdzie gospodyni.
Obraziłaś się? Wyszłaś? Weronika, nie żartuj, wracaj! Przed Martą wstyd.
Weronika przeczytała ostatnią wiadomość i gorzko się uśmiechnęła. Wstyd przed Martą. Nie przed żoną, którą zranił przed byłą, która pewnie siedzi teraz jak królowa.
Nie odpisuj doradziła Sylwia. Niech sam się nakręci. Niech obsługuje swoją Martusię i sprząta po dzieciakach.
Weronika wyłączyła telefon.
Tej sylwestrowej nocy nie miała życzeń przy dźwięku dzwonu. Piła szampana z Sylwią i Tomkiem, oglądała Rejs i czuła dziwną lekkość. Jakby ciężki plecak, który dźwigała trzy lata, nagle z niej spadł.
Pierwszy stycznia powitał ją oślepiającym słońcem i mrozem. Weronika obudziła się na kanapie u Sylwii obudzona aromatem kawy. Włączyła telefon. Pięćdziesiąt nieodebranych połączeń. Dwadzieścia sms-ów. Od stanowczych, przez zaniepokojone po żałosne.
Chłopcy stłukli wazon. Twój ulubiony. Przepraszam.
Marta zrobiła awanturę, bo kanapa jej się nie podobała.
Pojechali. Werka, w domu Armagedon. Nie wiem, od czego zacząć sprzątanie.
Weronika, kochana, przepraszam. Jestem idiotą. Zadzwoń, błagam.
Koło południa w drzwiach Sylwii rozległ się dzwonek. Za progiem stał Grzegorz. Wyglądał jak po bitwie: rozczochrany, wygnieciona koszula z plamą od wina, pod oczami cienie. W rękach wielki bukiet róż, najpewniej kupiony w najdroższej kwiaciarni w mieście.
Sylwia, która otworzyła mu drzwi, skrzyżowała ramiona i nie wpuściła go dalej.
Przylazł bohater? Czego chcesz?
Sylwia, zawołaj Weronikę, proszę. Wiem, że tu jest. Muszę z nią porozmawiać.
Weronika wyszła do przedpokoju. Spojrzała na męża poczuła tylko zmęczenie.
Werka! Grzegorz chciał do niej podbiec, ale zatrzymał go jej chłodny wzrok. Przepraszam. Zrozumiałem. To był koszmar. Jak tylko wyszłaś, wszystko się posypało. Marta zaczęła rozstawiać wszystkich po kątach, dzieci rozniosły choinkę… Próbowałem ich uspokoić, a ona zarzuciła mi, że jestem kiepskim ojcem i psuję im zabawę. Pokłóciliśmy się. Zamówiłem im taksówkę o trzeciej nad ranem. Wyprawiłem wszystkich.
Głębokie westchnienie.
Zrozumiałem, Werka. Naprawdę. Byłem mięczakiem. Bałem się być złym dla tamtej rodziny, a zostałem dla ciebie potworem. Jesteś moją rodziną. Ty. Proszę, wróć do domu. Jest pusto bez ciebie. Posprzątałem no, prawie wszystko.
Weronika patrzyła na róże, z których kapała na podłogę woda.
Nie tylko mnie zraniłeś, Grzegorz. Pokazałeś, gdzie jest moje miejsce. Pomiędzy kucharką a szafą. Pozwoliłeś, by obca kobieta rozkazywała w moim domu i krytykowała mnie.
Przysięgam, to już się nie powtórzy! wykrzyknął Grzegorz. Zablokuję Martę wszędzie. Kontakt tylko przez dzieci i tylko na neutralnym gruncie. Żadnych gości, żadnych telefonów po nocach. Wszystko się zmieni, obiecuję.
Weronika milczała. Widziała, że jest szczery. Istotnie przerażony i skruszony. Ale czy potrafi zapomnieć to uczucie samotności przy własnym stole?
Nie wracam dziś powiedziała spokojnie. Potrzebuję czasu. Zostanę u Sylwii jeszcze kilka dni. Ty idź do domu i pomyśl. Nie o tym, jak mnie odzyskać, tylko o tym, dlaczego w ogóle do tego dopuściłeś. Dlaczego dla ciebie ważniejsze uczucia przeszłości niż teraźniejszość.
Będę czekać powiedział szeptem. Ile trzeba będzie tyle będę. Kocham cię, Wero. Naprawdę.
Położył bukiet na komodzie i skulony wyszedł. Drzwi zamknęły się cicho.
Weronika wróciła do kuchni. Sylwia już nalewała świeżą herbatę.
Wybaczysz? spytała przyjaciółka.
Nie wiem, Sylwia. Może z czasem. Jest dobrym człowiekiem, tylko zagubionym. Jeśli wrócę, to będą już zupełnie inne zasady. Nigdy nie pozwolę sobie na bycie na drugim planie. Nigdy.
Podeszła do okna. Miasto pokrył czysty śnieg, jak nowe, nie zapisane kartki. Życie toczyło się dalej, a Weronika wiedziała już na pewno: to ona będzie pisać swoją historię, nie duchy przeszłości.
