Halina Wróblewska od piętnastu lat pracowała w tej samej piekarni na rogu Grochowskiej, wstawała o czwartej, żeby zdążyć rozpalić piec przed pierwszymi klientami. Odkładała każdą złotówkę na czarną godzinę — a czarną godziną była zawsze jedna myśl: żeby Marta miała normalne życie.
Marta urodziła się z naczyniakiem, który zajmował prawą stronę policzka i schodził aż na szyję. Ojciec zniknął, kiedy dziewczynka miała trzy lata — zabrał tylko motocykl i zostawił na stole kartkę z jednym słowem: "Wybacz". Halina nigdy tej kartki nie wyrzuciła, trzymała ją w szufladzie z rachunkami, sama nie wiedziała czemu.
W szkole na Marię mówili "pieprzyk", w liceum było gorzej, na studiach w Łodzi ktoś kiedyś odwrócił się w tramwaju i powiedział głośno do znajomego: "widziałeś tę dziewczynę?". Marta przestała chodzić na randki. Kiedy ciotka Zosia pytała przy niedzielnym obiedzie, czy jest już kimś zainteresowana, Marta nabierała kluski na widelec i mówiła, że pracy ma teraz za dużo.
Dlatego kiedy zadzwoniła w środę wieczorem i powiedziała: "Mamo, chcę cię z kimś zapoznać, przed ślubem" — Halina usiadła na krześle w kuchni, bo nogi jej się ugięły.
Cały czwartek gotowała. Żurek, schab, sernik na zimno stał w lodówce od wtorku. O siedemnastej w drzwiach jej kawalerki na Pradze stanął mężczyzna w granatowej marynarce, przystrzyżony, pachnący jakąś dobrą wodą kolońską. Adrian. Przystawiał Marcie krzesło. Dolewał wina, zanim poprosiła. Kiedy mówiła, odkładał telefon na parapet, ekranem do dołu, i patrzył tylko na nią.
Halina siedziała nad talerzem żurku i myślała, że może w końcu, po tych wszystkich latach, coś się jej dziecku ułożyło. Za oknem akurat przejeżdżał tramwaj numer 22, szyby zadrżały leciutko, jak zawsze o tej godzinie. Sąsiadka z góry włączyła telewizor za głośno, dochodziła przez ścianę jakaś reklama proszku do prania.
Marta wstała od stołu.
— Zaraz wracam, tylko do łazienki.
Ledwie zamknęły się drzwi za dziewczyną, Adrian odłożył widelec. Coś w jego twarzy się zmieniło — jakby ktoś zdjął maskę i pod nią była zupełnie inna osoba.
— Zrobiłem swoją część układu — powiedział cicho, ale bez cienia ciepła w głosie. — Teraz pani kolej.
Halina poczuła, jak żurek zamienia się w kamień w żołądku.
— Jakiego układu?
Adrian zaśmiał się krótko, bez radości.
— Niech pani nie robi ze mnie idioty.
Wstał od stołu, zanim Halina zdążyła zawołać Martę z powrotem.
— Proszę ze mną.
Poprowadził ją przez kuchnię, obok sernika stygnącego na blacie, na balkon — a potem dalej, po schodach, na podwórko za blokiem, tam gdzie sąsiedzi trzymali rowery przy suszarce.
— Co pan robi? — zażądała odpowiedzi Halina. — Co to ma do córki?
Nie odpowiedział. Zatrzymał się przy śmietniku, odwrócił i wskazał ręką w stronę cienia pod klonem.
Halina zobaczyła sylwetkę mężczyzny, który krok po kroku wychodził z ciemności — i rozpoznała go, mimo że nie widziała go od jedenastu lat. Krzyknęła:
— O Boże… jak wy to zorganizowaliście?
Mężczyzną w cieniu był Ryszard — ojciec Marty. Postarzał, w za dużej kurtce, z torbą, która wyglądała, jakby mieszkał w niej od tygodni.
— Halinka — powiedział, jakby te lata nic nie znaczyły. — Musimy pogadać. O pieniądzach.
Wtedy wszystko się poukładało. Adrian nie był przystojnym prawnikiem, jak twierdził na rodzinnym obiedzie u Marty dwa tygodnie wcześniej. Był kimś, komu Ryszard był winien — dwadzieścia sześć tysięcy złotych z jakiejś pożyczki pod zastaw warsztatu, który dawno przestał istnieć. Ryszard obiecał mu, że "matka narzeczonej ma odłożone, na starość, w banku, sporo" — bo tak mówiła plotka po rodzinie, że Halina przez piętnaście lat piekarskiej roboty uzbierała majątek. Adrian miał się ożenić z Martą, zbliżyć się do rodziny, a potem "przypilnować", żeby Halina "pożyczyła" pieniądze na spłatę długu — a Ryszard w zamian obiecał mu jakiś kontakt do "lepszego biznesu".
Halina stała na podwórku w listopadowym chłodzie, w kapciach, i słuchała tego wszystkiego, patrząc na dwóch mężczyzn, z których jeden zniszczył jej dwadzieścia lat temu spokój, a drugi właśnie miał zniszczyć szczęście jej dziecka.
Nie krzyczała. Nie płakała. Weszła po schodach z powrotem, minęła zdumionego Adriana, otworzyła drzwi do łazienki, gdzie Marta poprawiała sobie włosy przed lustrem, i powiedziała tylko:
— Ubieraj się, córciu. Wychodzimy na chwilę na policję.
Marta nie zrozumiała, o co chodzi, dopóki nie zobaczyła twarzy matki — i dopiero potem, na komisariacie przy Grenadierów, dowiedziała się wszystkiego, siedząc na plastikowym krześle, z sernikiem czekającym w domu w lodówce.
Miesiąc później Halina siedziała w kancelarii notarialnej na Targowej z teczką dokumentów, które przygotowała dla Marty jeszcze rok wcześniej, na wypadek gdyby coś się jej stało — akt notarialny przekazujący córce kawalerkę i te oszczędności, o których plotkowała cała rodzina, a które w rzeczywistości wynosiły sto dwanaście tysięcy złotych, zebrane po złotówce z piekarskiej pensji. Podpisała przekazanie na Martę, i tylko na Martę — z zapisem wyraźnym, że w razie małżeństwa środki wchodzą do majątku osobistego, nie wspólnego.
Adrian zniknął z ich życia tak jak się zjawił — bez tłumaczeń, po jednej rozmowie z prokuratorem, który wyjaśnił mu różnicę między oszustwem a "biznesem". Ryszard dostał od córki jedną odpowiedź, esemesem, po jedenastu latach ciszy: "Nie mam ojca. Nie pisz więcej".
Marta wróciła do pracy w bibliotece na Kickiego, gdzie ktoś nowy, chłopak z działu informatycznego, zaczął jej codziennie zostawiać na biurku kawę z automatu — bez pytania, bez komentarza na temat jej twarzy, tylko z karteczką: "dzień dobry". Halina, kiedy o tym usłyszała, nic nie powiedziała, tylko wyjęła z szuflady starą kartkę z jednym słowem "Wybacz" i tego samego wieczoru wyrzuciła ją do kosza, razem z resztkami sernika, który nikt już nie chciał dojeść.
