Śnieg już nie palił gołych stóp Danuta przestała je czuć. Tylko wiatr chłostał niczym batem po twarzy, rękach i szyi, przeszywając pierś przykrytą tylko nocną koszulą. Siwe włosy, przysypane śniegiem, stały się ciężkie jak sople lodu. Zawierucha gwizdała i ciskała śniegiem w każdą stronę, a Danuta błądziła już we własnym ogródku, nie mając pojęcia, dokąd idzie. Przygniotła się plecami do zamarzniętych desek płotu, splotła ręce na piersi i zaczęła zawodzić:
Już by zdechnąć, niech mnie, Panie Boże, zabierze Zdechnąć by
Pewnie by już umarła tamtej nocy z zimna, gdyby nie sąsiadka, Grażyna, która wyszła sprawdzić, czy krowa nie zaczyna się cielić. Zobaczyła, że drzwi u Danuty otwarte, światło się sączy przez szparę.
Danusia! Ty tam coś majstrujesz po ciemku?
Danuta tylko stała w kącie podwórka, otulona drzewami i świszczącym śniegiem, zaciskała mocno oczy i powtarzała w kółko: zdechnąć, zdechnąć!
Grażyna rzuciła się przez zaspy do furtki, rozwaliła ją niemal z buta.
Danuta, gdzie jesteś! Danusia! No już!
Danuta by i odpowiedziała, ale już nie mogła. Westchnęła, zsunęła się po płocie na kolana i z łkaniem schowała rozczochrana siwą głowę w dłonie. Skuliła się. Po jej szarych, zapadłych policzkach ciekły łzy. Ktoś ją zaraz potem chwycił i próbował dźwignąć, ale gdzie tam babka już sztywna, cała zziębnięta.
Eh, głupia babka! Poczekaj, zaraz wrócę! krzyknęła Grażyna i pognała po męża do domu. W dwójkę zaciągnęli Danutę do izby.
Od tamtej pory Danuta leżała. Rano do izby wpadła młodziutka pielęgniarka, aż się zdziwiła, że w takim wieku dziewięćdziesiąt jeden lat staruszce nic więcej nie dolega, tylko palce stóp są odmrożone. Pochyliła się nad twarzą babci i mówi:
Musimy panią zabrać do szpitala. Mam wezwać karetkę?
Staruszka spojrzała smutno na czarne włosy dziewczyny, na różowe od mrozu policzki i uparcie pokręciła głową.
Nie trzeba. Tu poleżę. Nie trać na mnie, dziecko, czasu. Nic mi nie trzeba. Idź już, z Bogiem.
I tak leżała dwa tygodnie. Po co ona właściwie wyszła tamtej nocy na boso, w samej koszuli? Wszyscy mówili, że z głupoty, a ona sama czuła w tym jakąś tajemnicę, przeznaczenie Wieczorem jeszcze siedziała na łóżku i przy bladej żarówce pruła stary, sprany wełniany skarpet. Palce miała wprawne znały te ruchy na pamięć, ale myśli Danuty błądziły już bardzo daleko od robótki. Wlepiała wzrok w ścianę i uśmiechała się dziwnie do jakichś wspomnień.
Od dzieciństwa nie miała w życiu nic dobrego. Tylko praca i bieda, a jednym jasnym promykiem wśród tego morza nędzy był krótki, jedyny poryw miłości.
A on miał na imię Grzegorz.
Grzesiu Grzesieńku szeptała przesadnie wykrzywionymi ustami i uśmiechała się coraz szerzej, coraz dziwniej.
Sama nie wiedziała, czy to naprawdę, czy tylko sen na jawie widziała siebie, jak idzie na łąkę za zagajnikiem, gdzie kończył się majątek pani dziedziczki. Danuta zasłania oczy od słońca i czeka. Czeka jego. Obiecał, że przyjdzie. I czuje w środku to ssące poczucie strachu i nadziei. I widzi go, jego sylwetkę w upalnym powietrzu nad żytem. Rzuca się w biegu, wołając: Grzesiu! Grzesiu!
Przy tych wspomnieniach zasnęła. A późną nocą nagle się zerwała, niespokojnie zaczęła miotać po łóżku. Spojrzała przez okno a tam zamieć wyje, szyby aż drgają. Zrzuciła kołdrę, wystawiła ręce przed siebie i, w ciemności, po ścianach, powędrowała do drzwi.
Zaraz wrócę, już idę
Pchnęła drzwi nogą, na boso, nieprzytomna. Wyszła w śnieżycę nad wioską i, znowu, wyciągnęła rękę przed siebie, jakby prosiła:
Grzesiu!..
Zimno paliło ciało, aż na wątrobę czuć było mroźny dreszcz. Zeszła gołymi stopami po zlodowaciałych schodkach, na ścieżkę. Szła dalej przed siebie, za płot, zmagając się z wichurą.
Grzesiu! Tu jestem! Grzesiu!
Zbliżyła się do płotu, przyklękła, próbowała jeszcze zawołać A potem dopiero zdała sobie sprawę, że już nie czuje stóp i jeszcze chwila nie ruszy nimi. Pośpiesznie pobiegła wzdłuż ogrodzenia, wciąż z uśmiechem, chociaż szczękając zębami.
Jeszcze tylko tam zerknę
Błąkała się tak po podwórzu, aż zgubiła wszystkie orientacyjne punkty. Gdzie nie pójdzie drzewo, płotek, śnieg po kolana W końcu się poddała. Tak ją znaleźli sąsiedzi.
Przychodziła Grażyna, przynosiła jej jedzenie, rozmawiała, potem dorzucała do pieca. Przychodziła młoda pielęgniarka, robiła opatrunki, smarowała wstrętną maścią nogi, kazała mierzyć temperaturę. Danuta robiła wszystko, co kazali, a zostawszy sama, patrzyła bezmyślnie w sufit. Nasłuchiwała odgłosów z dworu: szczekania psa, skrzypienia sanek, śmiechów wracających ze szkoły dzieciaków.
Coraz częściej zapadała w drzemkę. Budziła się i widziała: już świta, albo znów noc. Polana trzaskały w piecu, z dachu kapało nieśmiało. Panie Boże, kiedy już umrę? Zdechnąć by myślała bez końca.
Od małego przyswoiła jedną, straszną prawdę: jej los to stroma, śliska skarpa, splątana cierniami. Można się tylko staczać w dół, boleśnie obijając o korzenie i kamienie. Nikt nie pomoże, nikt ręki nie poda. Tak żyli wszyscy obok i ona nie liczyła na nic innego. Przystosowała się: życie to długie, mozolne spadanie, a jedyne, co zostaje, to wytrzymać, przygryzać zęby, by nie wyć.
Wtedy przyszła okrutna, zimna wiosna. Przyszła nie z czułością, a z wiatrem i niekończącym się deszczem, rozmyła drogi w błoto. Śnieg cofnął się dopiero w maju, ukazując szarą, zgniłą ziemię. Długo nie rozkwitały liście na brzozach, sady stały czarne, gołe Danuta, zawiązawszy ciężką, mokrą chustę na głowie, szła błotnistą drogą spod studni. Wiadra na nosidle oblewały jej popękane bose stopy zimną wodą. Z drugiej strony ulicy, pod chwiejnym płotem, stali mężczyźni, od niechcenia rozmawiając, przeczekując deszcz. Spoglądali z ukosa, ale Danuta przeszła bez słowa, wpatrzona w ziemię. Od dawna była niewidzialna część tego smutnego krajobrazu.
Danuta! wrzasnęła pani Agnieszka, dawna służąca z majątku, także kręcąca się po wsi. Głos miała surowy, nieznoszący sprzeciwu. Leć do sklepu do Mietka! Powiedz, żeby dał najlepszy materiał dla panienki. Dziś goście z miasta, trzeba stół nakrywać. Po drodze nazrywaj kwiatów do wazonu!
Danuta postawiła wiadra na schodku, żeby nie uronić ani kropli cennej wody, starła mokrą fartuch dłonie i ruszyła do wylotu wsi. Miała dwadzieścia dwa lata, ale życie już dawno ją minęło. Dwanaście lat temu, po śmierci rodziców, przygarnęła ją zgorzkniała dziedziczka za łaskawy kęs chleba. Była wtedy dziurawym, zbitym dzieckiem o wielkich przestraszonych oczach. Teraz była wysoka, silna, milcząca, o dużych, ciężkich dłoniach, z przygaszonym, pustym spojrzeniem.
Robiła od świtu do zmierzchu. Aż w uszach dzwoniło, nogi ciężkie jak ołów. Rąbała drzewo na zimnie, doiła kozy w mroźnej oborze, ugniatała glinę do pieca, prała w przerębli, póki palce nie sztywniały. Pieliła ogród w skwarze, gdzie wielkie porzeczki i maliny wisiały na wyciągnięcie ręki, od zapachu aż kręciło w głowie. Ale nie wolno było zerwać dziedziczka liczyła owoce, za każdą straconą gałązkę biła pokrzywą i cedziła: Nie dla ciebie, darmozjadko! Danuta nauczyła się patrzeć tylko pod nogi. Z wściekłością wyrywała chwasty, przygryzała wargi, by nie beczeć, i starała się być dobra, żeby mieć choć chwilę spokoju. Do wieczora jej chuda sylwetka przemykała w zielonej gęstwinie ogrodu, a kuszące owoce aż prosiły się do ust. Ale wytrzymywała.
W soboty rozpalała wiejską łaźnię. Dźwigała ciężkie, śliskie wiadra z rzeki, rozgrzewała kamienie, aż w głowie się kręciło od upału. W tej parnej mgle szorowała szorstką szczotką szerokie, flakowate plecy dziedziczki, aż jej własne ręce drżały. Starucha powoli się odwracała, podsuwała to jedno, to drugie ramię Danuta musiała klękać, stawać na palcach, żeby dosięgnąć łopatek. Wycierała dziedziczkę, ubierała w czyste i odprowadzała do dworu. Kiedy babka była w dobrym humorze, głaskała Danutę po policzku tą swoją mokrą dłonią i nazywała kobyłą roboczą. Danuta milczała. Nie znała innego życia. Żadnych dziewczęcych plotek, żadnych chłopackich zaczepek, nic. Praca poganiała pracę.
Jednego razu, gdy szorowała wielkie lustro stojąc na stołku, pani dziedziczka zapytała z udawanym zamyśleniem:
Danuta, może cię wydać za mąż? Chcesz?
Danuta zeszła ze stołka, wycisnęła ścierkę i odpowiedziała beznamiętnie:
Jak pani uważa.
Może zostaniesz starą panną?
Wszystko mi jedno.
No i lepiej! palnęła ją w plecy dziedziczka. Narobiłabyś dzieci jak te konie. Pupa jak sklep, nie to co u mojej Polci.
Chciała się przeżegnać na wspomnienie córki, ale westchnęła. Chętnie oddałaby Danutę za mąż, ale żal dobrej robotnicy. Skrzywiła swoje szerokie oblicze i zrezygnowała z dalszych rozważań, bo ją właśnie zawołała córka.
Cała ta rozmowa nie ruszyła w Danucie żadnej struny. Jej dusza spała cicho, tępym snem. Była duża i zdrowa, ale nie miała żadnych pragnień. Ani kobiecych, ani ludzkich. Jakoś osobliwie była oddzielona od świata. I za tą niewidzialną ścianą żyło jej się spokojnie. Chłopi, parobki przywykli do jej milczącego piękna i nie śmieli nawet próbować. A stary stajenny, pan Mateusz, powtarzał: Danuta to nie dla ludzi, tylko dla Pana Boga. Tak by pewnie zostało ale zdarzyło się coś, co przewróciło wszystko na chwilę do góry nogami.
To wydarzyło się na początku czerwca, gdy powietrze zrobiło się ciepłe, a łąki aż pachniały świeżą trawą. W majątku oczekiwano ważnych gości. Młoda panienka, bladziutka i wiecznie chorowita, miała przyjąć młodego panicza z miasta, który chodzą słuchy przyjechał się oświadczyć. Danutę posłano na łąkę po margerytki do salonu. Szła ostrożnie po wilgotnej trawie, gdy nagle na ścieżce zastąpił jej drogę obcy chłopak. Ubrany był szykownie elegancka kamizelka, wyszywana koszula, wysokie, błyszczące buty. Spod pomady wychylały się jasne włosy, oczy miał zuchwałe.
To był Grzesiek, stajenny z sąsiedniego majątku, przyjezdny razem z paniczem. Stał rozstawiony, patrzył na Danutę bez zażenowania, jakby oceniał klacz na jarmarku.
No witaj, śliczna zaśmiał się, przeciągając wzrokiem od głowy po stopy i zatrzymując się na jej mocnych ramionach i wysokiej piersi.
Danuta nawet na niego nie popatrzyła. Ominęła go, spuszczając głowę. Ale Grzesiek zastąpił jej drogę ponownie.
A jak ty masz na imię? mruknął.
Jak mnie kto zawołał, to wie odburknęła i minęła go, jakby był dziurą w drodze.
Grzesiek nie odpuszczał. Potem co tydzień przyjeżdżał z paniczem. Danuta słyszała jego głośny, pewny siebie śmiech, czuła spojrzenia kiedy malowała ściany czy szorowała gary. Często nadziewała się na niego pod studnią, przy oborze, na schodku. Rzucał jej jakieś wulgarne żarty, próbował złapać, ale ona zawsze odsuwała się z kamienną twarzą. Pewnego razu przyszedł na nią w pustej szopie i bez ostrzeżenia objął ją w pasie, przygniatając do worków. Danuta nawet nie krzyknęła. Jakiś pradawny odruch, czysta siła. Odepchnęła go tak mocno, że chlasnął łbem w słup. Patrzyła z góry, spokojnie:
No ładnie ci się udało
Poprawiła chustkę, strzepnęła spódnicę i wyszła, zostawiając go w gnoju. Grzesiek dłuższą chwilę siedział, trzymając się za głowę i patrząc w ślad za nią. Tym razem, prócz bólu, pojawiło się w jego oczach coś więcej czysta ciekawość. Przywykł do dziewczyn kręcących się wokół chłopaka, a tu raptem kobieta, która nie daje się złamać.
A Danuta? Może i coś w niej zadrgało, ale żadnego zakochania nie czuła. To wszystko było raczej jakby obudzeniem się z letargu. Nie myślała o nim, nie tęskniła. Był tylko iskrą, od której w niej zaczęło tlić się życie.
Od tamtego czasu coraz częściej się uśmiechała. Chciało jej się rano oglądać mgłę nad łąką, wydoić krowę, patrzeć, jak słońce wychodzi zza lasu, jak rosa błyszczy Chciała rzucić się w zieleń, śmiać się z młodości i siły. Ale zaraz wstydziła się bezczynności i brała się za robotę. Tak minął miesiąc.
Zabiegi Grześka zakończyły się co najwyżej siarczystym policzkiem za wymuszony pocałunek, po czym odechciało mu się kolejnych prób. Ale uparcie próbował znowu i znowu. Aż któregoś razu, gdy widziała go przez okno, jak motał się przy koniach, Danuta uśmiechnęła się do niego spod oka. Dla niej to było nic, a dla niego: promyk nadziei. Ich historia jednak była krótka.
Pewnego razu Grzesiek stanął w obronie chłopca, którego przyłapano na kradzieży na dworze. Dziedziczka kazała go zbić przez stajennego. Danuta, widząc scenę, zatrzęsła się cała. Podbiegła, próbowała zabrać bat na siebie, ale stajenny odepchnął. Chwyciła drewniane polano, chciała nim zagrozić z tyłu Z tłumu wyszedł Grzesiek, wyrwał stajennemu bat i wrzasnął:
Wynoś się stąd! Ja sam pani powiem! Spadaj!
Kobiety rzuciły się do płaczącego chłopca. Chłopak wybełkotał cicho, a potem załkał:
Mama mi wczoraj umarła umarła!
Danuta na ten dźwięk schowała twarz w dłoniach, uderzyły ją obrazy dzieciństwa. Zerwała sweter, zerwała nitkę z krzyżykiem, uciekła do swojej komórki i padła na łóżko. Zalała się łzami. Dławiła się z żalu do siebie samej, z bezsilnej złości, tęsknoty takiej, na której nawet nie znała nazwy.
Grzesiek ją znalazł. Przyszedł bez słowa, usiadł przy niej, tylko objął jej drżące ramiona. I pierwszy raz nie odepchnęła go. Przytuliła się, czując ciepło, słuchała jego oddechu i po chwili wyszeptała:
A co jest tam, za lasem? Dalej?
Miasto odpowiedział nieco zdziwiony. Duże, piękne kamienice, sklepy, kościoły.
A dalej?
A dalej kolejne miasto. Pociąg tam jeździ. A potem podobno morze daleko.
Danuta ucichła. Nigdy nie była nad morzem. W rzece się nawet bała pływać. Ale teraz zapragnęła zobaczyć tamto morze. Chciała stąd odejść: z miejsca, gdzie ją bito, gdzie harowała aż do ran i siniaków, gdzie ją nazywano kobyłą i nawet imienia nie pamiętano. Chciała być człowiekiem. Obróciła się do Grześka, wzięła twarz w swoje szorstkie dłonie i patrząc mu prosto w oczy po raz pierwszy, spytała cicho:
Zabierzesz mnie? Weźmiesz za żonę?
Grzesiek rozglądał się bezradnie. Taki był, fajrantowy, lubiący ściemniać dzieciakom, ale z decyzją się bał. Kręcił się, mówił, że trzeba zaczekać, że trzeba najpierw trochę grosza Ale Danuta już nie słuchała. Jakby ją coś porwało stała się śmiała, nieprzytomna, prawie szalona. Sama go do siebie przyciągnęła, sama całowała, szeptała, że nie obchodzi jej, co powie wieś. Tej nocy zgubiła miedziany krzyżyk, który nosiła od dzieciństwa nić pękła, upadł gdzieś w ciemność. Nie szukała go. W porządku, niech tak będzie powiedziała spokojnie, z dziwną nutą pogodzonego straceństwa w głosie.
Grzesiek jeszcze dwa razy wpadł. Spotykali się ukradkiem: w szopie, we wschodniej piwniczce, za wsią przy wiklinie. Danuta kwitła. Chodziła prosto, z podniesioną głową. W oczach miałą błysk, na policzkach róż. Nawet uśmiechała się nieporadnie, jakby się tego dopiero uczyła.
A potem wszystko się skończyło. Wesele panienki było huczne, z pijaństwem i harmonią, a młody panicz zabrał żonę do Poznania. Grzesiek oczywiście z nimi. Danuty nawet nie uprzedzili. Dowiedziała się od kucharki, która z żalem powiedziała: No, odjechał, Danusia. Z paniczem. Szukaj wiatru w polu.
Danuta czekała. Wychodziła na drogę każdego wieczoru, rozglądała się w błotnistej, rozjeżdżonej drodze, prowadzącej na skraj lasu. Stała długo, z rękami złożonymi na piersi, patrzyła w dal, aż zapadał zmierzch. Przestała jeść, przestała spać. Piękne, wychudzone oblicze stawało się przezroczyste, oczy pomarańczowe, gorączkowe. Pani Agnieszka krzyczała, popychała, nazywała głupią, rzucała miską Danuta tylko się uśmiechała głupkowatym uśmieszkiem. Była pewna wróci. Musi wrócić. Czuła to w każdym zbolałym kawałku swojego ciała.
Minęło gorące lato z burzami i ulewami. Przyszła nieskończona jesień mglista i mokra. Danuta nauczyła się patrzeć na linię lasu dotykającego nieba. Myślała, że jeśli poczeka cierpliwie, Grzesiek wróci. Nie pytała o niego, nie przyjmowała do siebie plotek. Wiedziała, że gdyby mógł byłby, tylko coś złego go trzyma. Czuła tylko, że jeśli w jej nudnym życiu zdarzyły się te jasne chwilki z Grześkiem, to on też tego musi pragnąć. Kto nie chce być szczęśliwy? Wierzyła, że trzeba tylko cierpliwie czekać. Była coraz bardziej zamyślona, napastliwa w pracy. Czas poza robotą spędzała gapiąc się na las. Dni, miesiące, lata mieszały się w jedną zdechłą kupkę. Danuta czekała.
Pewnego październikowego dnia, gdy drzewa stały gołe, a pola były czarne od wilgoci, Danuta babrząca się już we własnym ogródku, nagle podniosła głowę. Na skraju pola, pod laskiem, dostrzegła samotną postać. Serce jej zamarło. Wydawało się, że to Grzesiek. Rzuciła łopatę i pobiegła, nie czując nóg, wołając chrapliwie:
Zaczekaj! Zaczeeeekaj!
Mężczyzna nie zareagował. Danuta pobiegła do rzeki wezbranej deszczem, łapała dech przy brzegu. Pływać nie umiała, a on był po drugiej stronie. Wskoczyła na pień, patrzyła długo na oddalającą się sylwetkę, nie chcąc płakać, by nie rozmazać obrazu. Potem już tylko kropka i już i nie ma nikogo, tylko zielona łąka.
Znalazła ją sąsiadka, Maria, kopiąca maliny. Dorwała się bliżej, pogroziła palcem:
Po co się rozsiadłaś? Leć, rozbiegłaś się gdzieś
To był Grzesiek, powiedziała, nie ruszając się.
Jaki Grzesiek?
Stajenny dawniej z paniczem jeździł do naszej panienki.
Ten z sąsiedniego dworu? Weź że Po co ci on?
Czekam na niego.
Na co czekać? westchnęła Maria. On nie wróci. Słyszałam, dawno się ożenił, tuż po wojnie. Mieszka w Biedrusku, dzieci ma gromadę. Jego żona karmi całą bandę, sam już inwalida, leży po wypadku Pewno nawet nie żyje, ciężko mu było. Po co się śmiejesz?
Ha ha ha! śmiała się, siedząc na ziemi. Włosy rozczochrane, spódnica zadarta, kolana białe na słońcu. Śmiech był głośny, przenikający, nieludzki.
Głupia! Maria się przeżegnała. Pewnie już pod ziemią, a ona rechocze. Tfu!
Młody jeszcze, piękny, zdrowy a ja, kochasz, kim jestem?
Kim?
Żona jego. Dzieci nie mamy, bo nie zdążyłam.
Ty wiesz, ile lat minęło?! On już blisko pięćdziesiątki. Maria szarpnęła ją za rękę. Chodź już, idziemy.
Danuta śmiała się, patrząc na sąsiadkę nieprzytomnym, zupełnie ślepym wzrokiem:
Po co kłamiesz, co? Po co?
Maria odeszła pospiesznie, myśląc w duchu: Biedna, jak święty szaleniec kto wie, może jej Pan Bóg coś oszczędza
Od tego dnia cała wieś już oficjalnie uważała Danutę za świętą wariatkę. Danuta więcej nie płakała i nie czekała rozpaczliwie. Pracowała na swoim kawałku ziemi jeszcze zawzięciej, jakby w ten sposób mogła stłumić to, co tam w piersi bolało. Ale w wolnej chwili siadała na schodach i patrzyła na las, za którym, wierzyła, jest to morze. W oczach miała taką pustkę, że ludzie robili znak krzyża i obchodzili dom z daleka.
Zanim jeszcze do reszty zestarzała się i wyschła jak szczaw, nawet w samo południe czerwca, kiedy cały świat pachnie piwoniami i lipą, Danuta narzucała czystą koszulę, przeczesywała siwe włosy i wychodziła na łąkę popatrzeć, gdzie ten niebieski las spotyka się z niebem. Stała spokojnie, jeszcze prosta, już nieładna, w jej postaci coś było starodawnego, cierpliwego, jakby wrosła w tę ziemię i czekała nie lata lecz wieki. A jak ktoś z żalu lub ciekawości zapytał, na kogo tak patrzy, odpowiadała cicho:
Na szczęście swoje Tam, za lasem Grzesiek miał dziś przyjechać.
Wariatka Biedaczka!
A wiatr tylko w koronach szumiał, a rzeka płynęła swoją wieczną wodą, a gdzieś daleko, za lasem, za polami i miastami szumiało morze, o którym ona nigdy nic się nie dowiedziała prócz cichej, obiecującej nazwy.
Drzwi izby cicho zaskrzypiały. Grażyna weszła dorzucić do pieca. Danuta spojrzała na nią pustymi, zamglonymi oczami.
No, jak tam nogi? spytała Grażyna.
Danuta coś niewyraźnie burknęła. Grażyna podeszła bliżej.
Słucham?
zdechnąć by już Nie, już nie wróci. Zdechnąć i tyleGrażyna westchnęła, przysiadła ciężko na skraju łóżka i pogładziła Danutę po wychudłej dłoni, tej samej, która przez pół życia poznawała wyłącznie ciężar roboty i chłód samotności.
Danusiu popatrz, już wiosna. Jabłonie zakwitły, dzieciaki po rowerach jeżdżą. Może byś na chwilę wyszła na ganek?
Ale staruszka leżała sztywno i patrzyła, jakby przez ścianę widziała gdzieś daleko tamtą łąkę, gdzie czekała latami. Nic nie odpowiedziała.
Za oknem słońce przebijało się przez firanki na powałę izby. Powietrze pachniało czymś nowym, świeżym szczęściem, którego nigdy nie dostała, nadzieją, która nigdy do końca nie wygasła.
Tej nocy, gdy wieś spała, a lisy szurały pod płotem, Danuta poczuła nagle ciepło pod zamkniętymi powiekami. Coś jak dotyk miękki, silny. Ktoś ścisnął jej palce i cicho powiedział: Chodź. Spojrzała i zobaczyła siebie: młodą, wysoką, biegnącą boso przez łąkę, śmiejącą się, nieznającą strachu ni ciężaru życia. Zniknęły zmarszczki, zniknęły siniaki i blizny już była tylko lekka, jak majowy wietrzyk.
Za lasem błysnęło światło szerokie, niebieskie, jak morze, o którym śniła. Stała tam sylwetka, która ją zawołała. Danuta ruszyła przed siebie, przez trawy, przez zapach siana i kwiatów, aż po sam horyzont.
Rano Grażyna znalazła ją spokojną, uśmiechniętą, jakby wreszcie odnalazła to, na co tyle lat czekała. Słońce zalewało izbę złotem, a wiatr za oknem niósł przez wieś to jedno, proste wspomnienie że każda dusza, nawet najbardziej zbolała, na końcu świata znajduje swój kawałek szczęścia. A może i morza.
