Rodowa pamiątka
Nie! Nie przekonuj mnie, mamo! I tak to zrobię!
Marysiu, po co?! Wytłumacz mi chociaż, dlaczego ci na tym tak zależy?
Bo on wchodzi do sali minutę przede mną! Bo nie mogę patrzeć na siebie w lustrze! Bo nie ułożę sobie życia jak człowiek! Nigdy nie będę miała męża ani dzieci! Mamo, Boże! Naprawdę tego nie rozumiesz?! Marysia wybuchnęła płaczem i rzuciła szczotką we wpatrującego się w nią Kota Sylwestra.
Poduszka, którą Sylwester uparcie darł pazurami, przysłuchując się kłótni rozgrywającej się nad jego głową, była starannie wyhaftowana przez Marysię. Miał to być prezent dla babci, jednak wielka kłótnia, która kiedyś podzieliła ich rodzinę na dwa zwaśnione obozy, uniemożliwiła przekazanie prezentu. Piękne róże, wyszywane na aksamicie, teraz służyły samej Marysi, czasem padając ofiarą regularnych ataków ze strony nieznośnego kota z rodu Kosowskich.
Kot trafił do domu właśnie dzięki Marysi, która czuła się zobowiązana wychować uratowanego przez siebie niesfornego stwora. Chłopcy z sąsiedztwa prawie go zamęczyli, uznając, że skoro nie ma właściciela, to można z nim robić, co dusza zapragnie. Dziewczyna, która uprzejmie zapytała, co wyprawiają, nie była dla nich żadnym autorytetem.
Nie docenili Marysi. Dziewczyna z teczką nut rzeczywiście wyglądała na delikatną i wrażliwą, jak chciała jej mama. Jednak tata miał inne oczekiwania dlatego Marysia posiadała czarny pas w karate oraz półkę pełną pucharów, która doprowadzała ją do szału za każdym razem podczas sprzątania. Marysia nienawidziła porządków, a kurz pojawiający się na tych słynnych osiągnięciach wprawiał ją w rozpacz. Mamy nie dało się przekonać do zdjęcia nagród. Była przekonana, że to buduje córce poczucie własnej wartości.
Talent sportowy Marysi okazał się nieoceniony grupa chłopaków musiała przełknąć porażkę i ratować swój honor, a Marysia stała się właścicielką chuderlawego, łysego kociaka z osobliwym ogonem. Z czasem ogon zarósł sierścią, a kot urósł na pewnego siebie kocura, całkowicie przekonanego o tym, że Marysia do niego należy, więc nie ma powodu do zmartwień wystarczy cieszyć się życiem i czasem pozwolić się podrapać za uchem.
W dzień, gdy Sylwester został pełnoprawnym członkiem rodziny, Marysia wracała z Akademii Muzycznej rozgoryczona i zła. Próby przed konkursem szły fatalnie. Jej sprawne dotąd palce odmawiały posłuszeństwa, ilekroć do sali wchodził jej kolega z roku Aleksander.
Olek, którego Marysia znała niemal równie długo jak siebie samą, bo wcześniej chodzili razem do podstawówki, najpierw w Zamościu, a później do tej samej szkoły muzycznej, nagle stał się dla niej kimś obcym i niepojętym. Nie widzieli się kilka miesięcy. Lato, potem sprawy rodzinne Olka, przez które wyjechał i nagle gdy znów się spotkali, Marysia poczuła się niezręcznie. Kiedy Olek objął ją na powitanie, coś ścisnęło jej serce. Nagle zapragnęła, by ten moment trwał jak najdłużej. Nieraz wykręciłaby się i uderzyła go po głowie, ale tym razem nie chciała tego robić. Chciała po prostu długo tak stać, czując jego dłoń na swoim ramieniu, rozkoszując się tym szczęściem.
Oczywiście, kiedy Olek ruszył do sali, potrząsając zmiętymi nutami nowego utworu i obwieszczając swoje przybycie, Marysia zbeształa się za te emocje. Zwariowałaś! Co ty sobie wyobrażasz?!
Ale to dziwne uczucie nie chciało jej opuścić. Śledziła wzrokiem roztrzepanego księcia, zawsze spuszczając wzrok, jeśli tylko odwrócił się w jej stronę.
To było piękne, a zarazem bolesne. Marysia chciała wyznać Olkowi, co czuje, ale paraliżował ją strach na samą myśl, że mogłoby się to wydarzyć naprawdę. Palce kostniały, przed oczami ciemniało.
Cierpiała w samotności.
Nie wyobrażała sobie powierzyć tego matce. Mama pewnie by nie zrozumiała a może to tylko wrażenie. Marysia nie była gotowa na takie zwierzenia.
Stosunki z mamą miała skomplikowane. Były sobie bliskie, ale obie miały silny charakter, więc musiały nauczyć się nie ranić siebie nawzajem, choć nie zawsze się to udawało. Kłótnie w ich domu to nie był standardowy krzyk i tłuczenie talerzy, tylko ciche zamknięcie drzwi i długo trwające milczenie.
Kulturalna zagłada mówiła babcia Marysi, nim rodzina się pokłóciła, a potem dodawała: Fenomenalna głupota!
Marysia się z nią zgadzała, ale trwała przy tej tradycji. Zazwyczaj to ona pierwsza wychodziła z inicjatywą pogodzenia się, próbując ratować rodzinny spokój.
Wiedziała, że mama kocha ją ponad wszystko. I byłaby w stanie zrobić dla niej wszystko, nawet gdyby to miało oznaczać zamknąć córkę pod kloszem i nie dopuścić do żadnego zagrożenia ze strony świata.
Aldona Kosowska troszczyła się o córkę jak tylko potrafiła. Dla Marysi oznaczało to monotonię: dom, lekcje, okazjonalne wypady za miasto, wakacje z rodzicami. Nigdy nie jeździła na kolonie, nie miała własnych przyjaciółek poza tymi, których mama akceptowała, co nie ułatwiało zawierania bliższych znajomości. Ela ciągle ją drażniła i wymyślała prześmiewcze przezwiska, a Szymek już przy pierwszym spotkaniu urwał głowę jej ulubionemu pluszowemu misiowi, rzucając: Tak się powinno!
Kolejne spotkania z nim kończyły się płaczem.
Szkoda, dzieci do siebie nie pasują. Byłaby z nich świetna para! wzdychała mama Szymka, próbując pocieszać Marysię, ale dziewczyna wyczuwała jej fałsz.
Aldona, nie krępuj dziecka! babcia upominała mamę Marysi. Daj jej wybór, bo jeśli jej to zabierzesz, całe życie będzie czuła się niepełnowartościowa!
Jadwiga, daj spokój! Marysia to jeszcze dziecko! Jaki wybór? Ja za nią odpowiadam, więc ja wybieram.
Byle to nie trwało zbyt długo. Dziecko to nie twoja własność.
Ten dialog utkwił Marysi w głowie na całe życie. Gdy tylko mama narzucała swoje zdanie, powtarzała jej z uporem:
Nie jestem twoją własnością!
To doprowadzało Aldonę do szału.
Nie papuguj po innych! Własnej głowy używaj!
Używam! Marysia się obrażała, a w domu znów zapanowywała cisza.
Marysia musiała zerwać kontakt z babcią po wielkiej kłótni, która rozdzieliła rodzinę.
Kto miał rację, nie analizowała. Wszyscy coś przeskrobali.
Babcia początkowo, nie znając szczegółów, wypaliła matce Marysi: Trzeba było się oszczędzać w ciąży! Wrażliwe usposobienie brednie! Trzeba myśleć nie tylko o sobie!
Mama wpadała w histerie, gdy nosiła drugie dziecko. Potrafiła obudzić wszystkich w nocy i ryczeć, leżąc na podłodze: Jesteście okrutni!. Nie wiedzieli, o jaką troskę chodzi. Chodzili na palcach, dbając o spokój Aldony, ale niestety i tak nie pomogło. Poroniła w późnej ciąży. Potem nie szukała winy w lekarzach, tylko wszystkich wokół. Tylko Jadwiga powiedziała jej wprost, że nie ma sensu obwiniać wszystkich dookoła należy zadbać o leczenie, spokój, odpowiednie hormony i przyznać, że dzieci się dzisiaj rodzą tylko dzięki wysiłkowi, zwłaszcza w tym wieku.
Po tej rozmowie babcie zabrało pogotowie z powodu nadciśnienia, a Aldona nigdy jej tego szczerości nie wybaczyła.
Ojciec na początku próbował pogodzić kobiety, lecz po latach poddał się, uznając, że nie wygra z dwoma upartymi charakterami.
Rodzinny rozłam trwał. Marysia tęskniła za babcią, nie miała jednak odwagi sprzeciwić się matce, która po tym wszystkim jeszcze bardziej kurczowo jej się trzymała.
Mamo, czemu nie spróbowaliście jeszcze raz? Tak bardzo chciałaś synka
Zapytała tylko raz, ale nigdy nie otrzymała odpowiedzi. Mama spojrzała na nią takim wzrokiem, że Marysia więcej tego nie poruszała.
Babcia była jedyną osobą, której Marysia mogłaby powierzyć swój sekret, ale po pewnym czasie Jadwiga wyprowadziła się do Sopotu i na stałe zamieszkała nad morzem.
Będzie lepiej, synku. Spokojniej dla wszystkich.
Marysia wiedziała, że ojciec odwiedza babcię dwa razy do roku, a mama to akceptuje, ale Marysi samiej nie pozwalała jechać.
Nie chcę, żeby ją nastawiała przeciwko mnie!
Dziewczynę taki układ bardzo bolał chciała jedności w rodzinie, a dla ojca i matki starała się być wsparciem.
Przechowywała fotografię babci w ulubionej książce. Wyjmowała ją po kryjomu, aby na nią popatrzeć.
Talent fotografa był niesłychany można było zrobić zdjęcie babci tak, że rodowa pamiątka Kosowskich wydawała się niewielka Swoje odbicie Marysia podziwiała z żalem.
Nosa. Rodowego. Imponującego i nieznośnie pięknego
Z tej charakterystyki Marysia zostawiała tylko imponujący. Nic pięknego w swoim nosie nie widziała.
Ogromny! Ela, z którą Marysia nie rozmawiała od dziesięciu lat, zachwyciła się i niemal dotknęła go palcem z perfekcyjnym manicurem. Przepraszam, ale to komiczne! Żywy Pinokio! A całowanie nie przeszkadza? O rany, Marysia, ty mówisz serio? Nigdy? W twoim wieku nie mieć chłopaka Szok!
Jak Marysia wytrzymała, sama nie wiedziała. Najchętniej wyrwałaby połowę tych jej loków.
Kim ona była, by tak mówić?! Przyjaciółką? Nie! Nawet znajomą trudno ją nazwać. Od pięciu lat Ela mieszkała z rodziną w Niemczech do Polski wracała rzadko, na krótko. Spotkanie wymusiła Aldona na chwilę przed wyjazdem Eli.
Córko, nie można tak! Tyle lat się nie widziałyście!
I mogłoby być jeszcze dłużej! Po co, mamo?
Marysia! Musisz!
A kto każe?
Dla twojego dobra! Zrozumiesz kiedyś i sama mi podziękujesz.
W duchu Marysia dziękowała matce w słowach, które oddają prawdziwe uczucia. Jednak decyzja, jaka jej dojrzała podczas tej rozmowy, była prawdopodobnie pierwszą prawdziwie dorosłą w jej życiu.
Zrobię operację plastyczną!
Nie! Aldona przerażona spojrzała na Marysię. Nigdy się na to nie zgodzę! Po co?
Nie przekonasz mnie. Tata już się zgodził. Postanowiłam.
Nie zrobisz tego wyszeptała już prawie bezgłośnie Aldona.
Ich rozmowa skończyła się płaczem obu stron i zamknięciem w swoich pokojach. Rozwiązanie przyszło późno wieczorem: Aldona w końcu sięgnęła po telefon do Jadwigi.
Już następnego dnia Marysia leciała do Sopotu.
Mama odprowadziła ją na lotnisko i, przytulając na pożegnanie, wyszeptała:
Tak wiele głupot człowiek robi w życiu, córeczko Tak wiele traci tam, gdzie można byłoby tyle zyskać Nie powtarzaj moich błędów! I pamiętaj. Czekam na ciebie i kocham cię nad życie. Nawet jeśli chwilami wydaje się inaczej pamiętaj kocham cię ponad wszystko.
Marysia tylko skinęła głową, przytuliła mamę i wsiadła do samolotu. Czekała ją babcia, a to było teraz najważniejsze.
Jadwiga przyjęła wnuczkę z wielkim uczuciem, ale dopiero po dwóch dniach obie ochłonęły na tyle, by rozmawiać bardziej składnie.
Marysiu, co sprawiło, że twoja mama wreszcie zachowuje się jak prawdziwa kobieta?
Nie wiem. Może to, że chcę sobie odciąć nos.
Daj spokój! Wyglądasz świetnie! Trochę makijażu nie zaszkodzi, ale to drobiazg.
Babciu! Ty też?! Przecież wyglądam jak Pinokio!
Kto ci tak powiedział?
Znalazły się życzliwe osoby
Przygryzła wargę, by nie rozpłakać się na wspomnienie eleganckiej Eli. Tamta z chłopakami nigdy nie miała problemów, za taką dziewczyną wszyscy biegają.
Ci, którzy w otwarty sposób krytykują wygląd czy inne zalety drugiego człowieka, to nie ludzie, tylko jakieś nieporozumienie. Idealnych nie ma! Jeśli pokażesz mi kogoś, kto jest całkowicie zadowolony ze swojego wyglądu, zamkniemy Księgę Rekordów Guinnessa! Takich unikatów już nie będzie!
Może zgłosić mój nos? żartowała Marysia. Pierwsze miejsce pewne!
Czekaj! Babcia wstała i przyniosła ciężki album w niebieskim aksamicie.
Co to?
Ci, którym rodowa pamiątka rodu Kosowskich nie przeszkodziła w byciu szczęśliwymi. To twoi przodkowie. Niestety nie wszyscy wielu zdjęć nie ma, część zaginęła podczas wojny. Ale tu jest na przykład zdjęcie mojej kuzynki, która przeżyła dzięki życzliwości sąsiadki jej mama oddała tej kobiecie biżuterię, by ratować córkę. Sąsiadka schowała ją, rodzinną biżuterię zwróciła, mówiąc, że dziecko powinno mieć pamiątkę po rodzinie. Tę ciocię Fanię pamiętasz była rewelacyjną chirurg, uratowała wiele osób.
Ale zawsze miała specjalną maskę na operacje żeby nos jej nie przeszkadzał, prawda?
Tak! I spójrz tutaj. Ta wysoka kobieta w kapeluszu to Fania. Obok niej wspaniały przystojny mąż, Michał. Byli bardzo szczęśliwi. Gdy Michał zachorował, Fania poświęciła się opiece nad nim. Odeszła niedługo po nim tęskniła za mężem.
Losy naszej rodziny są niezwykłe
I Fania była tylko jedną z wielu. Nikt się nie wstydził swojego nazwiska, a wszystkie nasze kobiety dobrze sobie poradziły. Zakładały rodziny, rodziły dzieci, wychowywały wnuki. Ta pamiątka nasz nos nie przeszkodziła żadnej być szczęśliwą kobietą.
Babcia otworzyła komodę i wyjęła małe, rzeźbione pudełeczko.
Nadszedł czas. To, co zostawiła ci po sobie Fania. Każda dziewczyna w rodzinie dostała na pamiątkę coś wartościowego.
Srebrne kolczyki, które Marysia wyjęła, zaparły jej dech. Miała wrażenie, jakby drżały jej palce z emocji.
To dzieło twojego pradziadka. Był wybitnym jubilerem. Potrafił dostrzec piękno tam, gdzie inni go nie widzieli. Bardzo kochał przyrodę. Te lilie stworzył dla swojej żony, Lilii przekazywała je z pokolenia na pokolenie. Teraz należą do ciebie.
Babciu! To prawdziwy rodzinny skarb!
Podobnie jak twój nos, kochana! Wyobraź sobie, że uznałabym ten klejnot za staromodny i oddała do przetopienia, zamawiając banalny wisiorek bez historii i duszy? Nie byłoby to w porządku.
Marysia ścisnęła kolczyki, pokiwała głową:
To nie byłoby właściwe
Więc nie obrażaj Boga, mówiąc Mu, że coś w tobie jest nie tak. Wszystko, co masz, jest ci potrzebne i dobre. Naprawdę. A teraz opowiedz o tym chłopaku, który zamieszał w twoim sercu. Kto to? Z jakiej rodziny? Czym się zajmuje?
Babciu! Skąd wiesz?! Marysia zarumieniła się i spuściła wzrok.
Tajemnica! uśmiechnęła się Jadwiga. Też byłam młoda.
Rozmowa ciągnęła się do późnej nocy. Marysia mówiła, babcia słuchała i rozumiała teraz dziewczynie oddychało się lżej, mogła przygotowywać się do konkursu i nie bać się już swoich uczuć.
Rankiem Marysia zastała babcię pakującą walizkę.
Gdzie się wybierasz?
Najwyższy czas naprawić błędy. Pozwolę, by to, co nie powinno być rozerwane, znów się połączyło. Muszę zobaczyć się z twoją mamą.
Jadwiga była tak zdeterminowana, że Marysia nawet się nie sprzeciwiała. Pomogła spakować rzeczy i zamówiła taksówkę na lotnisko.
Wieczorem, tuląc Sylwestra, Marysia nasłuchiwała rozmów w kuchni. Miała ochotę wejść, usiąść z nimi i spytać, czy się pogodziły Ale wiedziała, że lepiej nie przerywać tej kruchej chwili. Do prawdziwego pokoju w rodzinie jeszcze daleko, ale pierwszy krok został zrobiony. Najważniejsze nie zepsuć tej delikatnej chwili szczęścia. Zniszczyć ją łatwo, stworzyć to prawdziwe jubilerskie rzemiosło
Rok później Aldona, z brzuchem ciążowym, z trudem wstała, gdy wizażystka kończyła czesać Marysię, delikatnie poprawiła lilię na kolczyku, założyła welon i spytała:
Gotowa?
Jeszcze tylko lekko przypudruję rodową pamiątkę! Marysia odwróciła się do lustra.
Patrząc na siebie, uśmiechnęła się do własnych myśli. Wspomniała, jak pierwszy raz spytała Olka, czy coś mu przeszkadza w jej wyglądzie.
Wszystko idealne! odpowiedział ze szczerym zdziwieniem. A dlaczego pytasz?
To było tak autentyczne, że Marysia aż przymknęła oczy z radości.
Lekki uśmiech, błysk pod rzęsami, ramiona oplatające wysmukłego, rozczochranego muzyka, dopiero co nagrodzonego na konkursie międzynarodowym.
Po prostu tak, kochany. Po prostu tak
Życie pokazało Marysi, że to, co odziedziczyła po przodkach, jest jej największym skarbem. Szczęście nie polega na poprawianiu siebie pod cudze oczekiwania, a na zaakceptowaniu tego, kim się jest naprawdę. To, co rodowe, unikatowe, co płynie w naszej krwi, nawet jeśli czasem wydaje się ciężarem tak naprawdę bywa najpiękniejszą pamiątką, której nie da się wycenić nawet za milion złotych.
