Klucze

Kocham go! A ty mi tu gadasz jakieś głupoty! Nie chcę cię słuchać! Po prostu mi zazdrościsz, dlatego się wtrącasz w nie swoje sprawy! Daj mi wreszcie spokój! Zajmij się swoim życiem!

Justyna nie podnosiła głosu. Ona krzyczała tak, że nawet pan Wiktor, nasz sąsiad, który ledwo słyszał przez te swoje stare uszy, aż się wyprostował przy garażu i zaczął nasłuchiwać. Ciekawością nie grzeszył, więc skoro reagował w ten sposób, to znaczyło, że Justyna wrzeszczała naprawdę głośno.

Powodów miała pod dostatkiem. Tak jej się przynajmniej wydawało.

Bo dla Justyny zakochanie zawsze było stanem duszy. Przerwy jeśli w ogóle się zdarzały były tak krótkie, że tylko dobrze ją znające osoby mogły to zauważyć. A takich ludzi była dwójka: mama Justyny i jej siostra. Ale mamy już nie było, a siostra, Magda, przestała próbować Justynę zrozumieć.

Dla Justyny brak miłosnych uniesień oznaczał tylko egzystowanie, zwykłe przeżywanie dni. Jej spojrzenie wtedy błąkało się po kątach, myśli rozjeżdżały na wszystkie strony, koncentracja leżała, a nerwy były tak napięte, że koleżanki w pracy kręciły głowami:

Może powinnaś coś łyknąć na uspokojenie? Ciężko się z tobą ostatnio rozmawia, Justynko

A ona zagryzała wargi, zgrzytała cicho zębami i myślała swoje o tej całej normalnej reszcie.

Im to pewnie wszystko się układa! Mężowie czekają w domu, dzieci biegają po mieszkaniu… A ona? Ani domu, ani męża! I nie zanosi się, żeby miała mieć! Syn niby jest, ale trudno go nazwać spełnieniem marzeń. Nawet porównując z kuzynami, jej Kuba wypadał blado. Magdy dzieci były bystre i utalentowane. Starszy, Tomek, świetnie grał w piłkę i miał same piątki, przecząc obiegowej opinii, że sportowcy mają puste głowy. Młodsza, Jagoda, śpiewała i tańczyła w zespole ludowym, jeździła na konkursy i poznawała świat. Zobaczyła już więcej niż jej ciotka przez całe życie.

I to też bolało! Dlaczego tak jest? Przecież Justyna też w dzieciństwie biegała na różne kółka, próbując tu i tam, ale nigdzie nie zostawała na dłużej. Gdy serca do czegoś nie czuła, szybko się wycofywała i szukała czegoś nowego.

I wiedziała, że tak warto żyć! Słuchać siebie! Drugiego życia nie dostanie, a szczęście nie przyniosą jej na tacy: Bierz, Justynko! Wszystko dla ciebie!

Zrozumiała to bardzo wcześnie, patrząc jak Magda ślęczy nad książkami, kiedy sama szykowała się na potańcówkę.

Ucz się, Magduśka, ucz. Kto cię potem zechce za żonę? Kochasz być mądrzejsza od chłopaków? Babcia zawsze mówiła, że kobieta nie powinna być mądrzejsza od mężczyzny! Chłopaki i tak na ciebie nie patrzą!

I dobrze! Po co mi oni teraz? Poza tym babcia tak nie mówiła.

Jasne, przecież pamiętam!

To ty mylisz, Jusia. Babcia zawsze powtarzała, że naprawdę mądra kobieta nie będzie się popisywać swoją inteligencją przed facetem szczególnie, jeśli go kocha. To różnica, co nie?

Dobrze, daj już spokój! Lepiej pomóż mi z włosami! Mateusz czeka!

Justyna leciała na randkę, a Magda zagłębiała się w kolejnej lekturze. Te parę godzin spokoju w domu było jak święto.

Siostrę Magdę, wiadomo kochała. Bo jak inaczej? Innych bliskich nie miała. Zresztą, znała ją na wylot. Justyna nie była zła. Roztrzepana, nieskładna, wiecznie niepewna, ale nie podła. Przeciwnie łagodności i dobroci miała więcej niż Magda. Zawsze przynosiła z ulicy jakiegoś psa albo kota, i trzeba przyznać te zwierzaki żyły u nich długo dzięki jej opiece. Rodzice wiedzieli, że nie ustąpi, pozwolili zostawić zwierzęta pod warunkiem, że nie zrobi z mieszkania zoo. Justyna dotrzymała słowa. Sama wyprowadzała psy, sprzątała po kotach. Czasem Magdzie wydawało się nawet, że kocha te zwierzęta bardziej niż ludzi.

Jusia, mama prosiła, żeby pojechać do babci, pomóc jej przed świętami.

Jedź sama, Magda. Mam swoje sprawy!

Jakie znowu sprawy?

A co za różnica? Ważne! Felix kuleje. Trzeba go zawieźć do weterynarza.

Kuleje już cały tydzień

No i co z tego?! Babcia sobie poradzi, a Felix to kot, sam sobie nie pomoże!

Dziewczyny kłóciły się, rozchodziły, Magda jechała do babci, a Justyna wyciągała z szafy swoją najbardziej szykowną bluzkę. Mateusz już czekał pod blokiem, a Felix był tylko wygodną wymówką, by uniknąć sprzątania.

Szkołę skończyły zupełnie różnie. Magda z czerwonym paskiem, Justyna… No, tak sobie, jak większość.

O wyborze zawodu nie było mowy. Justyna od zawsze chciała piec słodkości. Miłość do ciastek i tortów miała zapisane w genach. Jako dziecko godzinami patrzyła na cukiernicze wystawy, przylepiała się do szyby, marudziła, nie pozwalając rodzicom odejść bez zakupu. Same łakocie średnio ją obchodziły za to kremowe różyczki fascynowały ją na tyle, że w domu lepiła własne z plasteliny.

Ścieżki sióstr znowu się rozeszły.

Magda zamieszkała z babcią, schorowaną i potrzebującą opieki. Jej mieszkanie było niedaleko uczelni Magdy, więc wszystkim taki układ pasował. Babcia miała troskę, Magda pokój i spokój. I czasami spała godzinę dłużej przed wykładami. Gdy Magda poznała Krzysztofa, właśnie babcię przedstawiła mu jako pierwszą.

Żyjcie, dzieciaki! Dla wszystkich miejsca starczy!

Szybko wzięli skromny, ale huczny ślub. Zamieszkali u babci. Z mieszkania babcia nie robiła tajemnicy:

Tak będzie sprawiedliwie, Magduś. Justynie niech zostanie pokój po dziadku, ten w komunałce. A wam z Krzyśkiem mieszkanie. Szkoda tylko, że waszych dzieci już nie zobaczę Marzyłam o tym!

Pierwszego prawnuka jednak jeszcze poznała i miała go na rękach. Zmarła, gdy Tomek miał dwa lata. Rok walczyła jeszcze o sprawność po udarze, marząc, że wróci do zdrowia ale serce odmówiło posłuszeństwa, a Magda przepłakała jej pogrzeb, wdzięczna za całe ciepło.

Rodzice Magdy nie mieli nic przeciw decyzji babci, uznając, że ich córka zasłużyła na mieszkanie.

Justyna również nie protestowała. Wtedy była pod wpływem nowej miłości i naprawdę nie obchodziło ją, komu co przypadnie. Liczyło się tylko uczucie!

Choć uczuciem trudno było to nazwać. Justyna spalała się z żaru, a jej wybranek zerkał zawsze gdzieś obok. Pasowało mu, żeby Justyna wpadała, robiła porządki, gotowała, prała, ale nigdy nie zostawała na noc.

Justyna, kochanie, ja już przywykłem do samotności. Tak mi łatwiej.

Udając artystę, leżał rozleniwiony i prosił ją, by ogarnęła pracownię, po czym odprowadzał ją do drzwi ze stwierdzeniem:

Sztuka, Justynko, wymaga ofiar i poświęceń! Ale jednak… Ty wiesz, ile mam na głowie praca, sprawy… Odpoczywam, kiedy jesteś obok!

Justyna kiwała głową, czując się wyjątkowa: nikt dotąd nie malował jej portretu. Przez chwilę obraz był dowodem, że jest inspiracją dla artysty. Dostała go na pożegnanie, gdy przyszła z wieścią o ciąży.

Tamten dzień był słoneczny, a ona unosiła się pół metra nad chodnikiem. Miała wrażenie, że narodził się cud.

Ale cud opadł z trzaskiem, gdy wybranek wybuchnął:

Jaki znowu dziecko? Zwariowałaś?!

Dalszy ciąg jest banalny. Skończyło się, jak musiało jej serce runęło w przepaść, a resztki marzeń rozsypały się w drobny mak. Dumy nie zamierzała sklejać. W milczeniu zabrała portret.

Na pamiątkę

Umożliwił. Wieczorem darta w drobne kawałki podobizna lądowała w śmietniku wraz z gorzkim szeptem:

Ja jeszcze będę szczęśliwa! A ty, prędzej nie…

Nigdy nie wiedziała, co się stało z tamtym facetem i nie chciała. Dziecko, o którym marzyła, przyszło na świat, lecz nie było jej wielką radością. Szukała w Kubie cech ojca, cudownej genialności, a nie odnajdywała niczego. Kuba był spokojny, cichy, nie przejawiał talentów artystycznych. Kochał piłkę i szachy. Sam zapisał się do kółka, spokojnie odpowiadając na zaczepki matki:

Co ty tam robisz całe popołudnia? Przecież to nudne!

A dla Kuby nudne nie było. Zawiłość gry przypominała mu taniec prosty i pełen ukrytego napięcia. Czasem, rozgryzając partię, tańczył w pokoju do swojej ulubionej, wymyślonej muzyki lecz tylko wtedy, kiedy mama nie widziała. Justynę takie tańce przerażały.

Taniec jest dla dziewczyn! Przestań wygłupiać się!

Jedyną, która rozumiała Kubę, była jego kuzynka, Jagoda. Spory między mamą a ciotką były dla Kuby niezrozumiałe, babcia jednak powtarzała: rodzinę szanuj, nie wybrzydzaj na swój los. Dlaczego mama nie doceniała siostry, nigdy naprawdę nie wiedział, ale słowa babci zapamiętał. Z Tomkiem miał poprawne stosunki, a Jagodę szczerze lubił. Miała ten dar, by wsłuchać się w jego marzenia i logikę szachów.

Słyszysz ją? pytała z zachwytem, mając na myśli muzykę.

Tak. Słychać ją cichutko… Jest piękna

Ja ją czasem czuję. Chodź, pokażę ci, jak ona wygląda!

I wtedy wirowała po pokoju, coś przekazując tańcem, a Kuba rozumiał nie jest sam. Jest ktoś, kto go rozumie i wspiera.

Lecz dzieci nie wybierają tego, kogo mogą kochać i z kim spędzają czas. Zależni są od humorów dorosłych. A Justyna miała ich wiele. Potrafiła, pokłóciwszy się z Magdą, zabronić Kubie odwiedzać ciocię i kuzynostwo.

Kuba nie miał siły się buntować próbował tylko sabotować zakazy, jak umiał. Więcej wymyśleń nie miał. Robił ciche strajki, odmawiał jedzenia, wiedząc, że w końcu mama powie zmęczona:

Dobra, rób, co chcesz! Mam dosyć twoich fochów!

Dlaczego mama kłóciła się z ciocią, długo nie wiedział. Nie wiedział też, że po jego narodzinach Magda bardzo Justynie pomagała, a Justyna odsunęła się, gdy okazało się, jak babcia podzieliła mieszkania.

To niesprawiedliwe! Przecież też jestem wnuczką!

Przysięgam, Justyna, nie prosiłam babci o nic. Chcesz, sprzedajmy mieszkanie, podzielmy się po połowie. Nie chcę się z tobą kłócić!

Nie! Nie potrzebuję twoich ochłapów! Przez ciebie wszystko przepadło! Babcia zawsze kochała cię bardziej! A mnie… Nikt nigdy mnie nie kochał!

Justyna co ty opowiadasz? A ja? A mama? I tata?

Jaka to miłość, skoro mnie nie rozumiecie? Myślisz, że mi na mieszkaniu zależy? Nie! Chcę tylko wiedzieć, że jestem chociaż w rodzinie kochana!

Obraziły się na siebie. Ta uraza rozrosła się jak brzydkie gniazdo, dobudowując warstwę po warstwie nowymi wspomnieniami, starymi krzywdami.

No widzisz, Justynko, pamiętasz, jak Magda dostała lalkę? Taką samą jak ty, ale w różowej sukience! Twoja była zielona Niby nic, ale przecież chciałaś tą różową, prawda? A Magda się nie zamieniła! Wredota. Widzisz? Nie zapomina się takich rzeczy! Z tych drobnych klocuszków powstaje cały dom marzeń i złudzeń. Krzywy, pusty, niedokończony, bo wszystko dostaje nie ty, tylko twoja siostra! A czy ona jest lepsza? Nie! Ona nie ma najważniejszego: polotu! Ty wiesz, co to miłość nie ta wyuczona, a prawdziwa! Ta, co daje klucze do szczęścia, których nie dostaje każdy. Czy Magda zna ten sekret? Oczywiście, że nie.

Do Magdy obawa również czasem docierała, ale jakby mniej mocno lub gniazdo urazy jej nie wychodziło tak szczelnie. Od strony Justyny solidne, szczelne. Od Magdy ledwo splecione, byle podmuch by rozwiał. I ona próbowała rozerwać je, odnawiać więź zanim Justyna znowu wykrzyczy:

Nie jesteś mi siostrą! Tak się nie robi!

Po śmierci rodziców, prawie jednocześnie, ból przyszedł do obydwu.

Magda, jak to możliwe? Przecież byli tacy młodzi! Tyle mogli jeszcze przeżyć!

Justyna, nie wszystko zależy od nas. Zrobiłyśmy, co mogłyśmy

To niesprawiedliwe!

Życie nigdy nie bywa sprawiedliwe Tylko się wydaje, że powinno być równo. W rzeczywistości bywa zupełnie inaczej

Justyna pogodziła się, dostała mieszkanie rodziców, Magda zrezygnowała z własnych praw.

Myślałam, że ty i to zabierzesz.

To rzuciła Justyna, poprawiając kaptur, nie patrząc na Magdę.

Obie czekały w holu przy notariuszu na Krzyśka, który miał po nie podjechać.

Czemu taka jesteś, Justyna? Przecież jesteśmy rodziną, nie obcymi.

Nie wiem, Magda. Chyba nigdy mnie nie zrozumiałaś.

A ty mnie

Czy to ważne?!

Chyba czasem tak. Ale może lepiej próbować zrozumieć? Przecież niby nic samo nie przychodzi w życiu, wiesz chyba.

Wiem, bez wykładów. U ciebie wszystko super: mąż, dom, dzieci. Ja zawsze sama!

Nieprawda… A Kuba?

Kuba już nie jest mój, woli ciebie! Ja go prawie nie widuję pracuję dniami i nocami, a on wyleguje się u was!

Bo czuje się u nas dobrze.

No właśnie! Magda, jesteś niemożliwa! Ty na każdym kroku podkreślasz, że jestem złą matką! Co ci tak zrobiłam?!

Kiedy niby tak powiedziałam…?

Krystian wszedł po żonę i zastał ją zapłakaną, samotną na ławce.

Czemu ona tak się zachowuje? Za co?

Przytulając Magdę, odpowiedział przez zaciśnięte zęby:

Bo życie jej jeszcze nie połamało.

Magda aż przestała płakać po tych słowach.

Nie, Krzysiek. Nie mów tak. Co by się nie działo, to przecież siostra! Kochałam i będę ją kochać kto inny, jeśli nie ja? Kuba jest jeszcze za mały…

Magda zrobiła wszystko, by się pogodzić z siostrą. Ta cienka, już rozszarpana nić, łącząca je ledwo ledwo, nie mogła się zerwać.

Mężczyźni przewijali się przez życie Justyny, znikał jeden po drugim, zostawiając tylko gorycz i żal. Co z nią nie tak, że ile daje, zawsze słyszy:

Justynko, luz! Mamy wolny układ, nie? Tak przecież ustalaliśmy

I to była prawda. Zawsze ostrzegali:

Ja nie jestem gotowy na poważny związek Sam rozumiesz.

Justyna przyjmowała zasady, a potem znów o nich zapominała, nie rozumiejąc, czemu znika kolejny.

Jej dusza rwała się, cierpiała. Byłaby dla kogoś jedyną, oddała wszystko. Nie miało znaczenia, czym się interesował jej facet jeśli wędkarstwo, to Justyna rzucała się na spinningi i mormyszki. Jeśli łowiectwo, potrafiła o nim mówić godzinami. Za każdym razem wręczała klucze od swojego szczęścia, ale nikt nie chciał ich brać.

Kuba, podczas mama romansowała, niemal zawsze mieszkał u Magdy. Krzysiek i Magda traktowali go jak własnego syna. W pokoju Tomka stało podwójne łóżko, stanowiska komputerowe na meblach robionych przez Krzyśka chłopaki grali do nocy, a jeszcze po podłodze rozkładały się ciuchy.

A Magda dzwoniła do Justyny i wzdychała:

Twój syn jest taki bystry, Jusia! Przydałoby się przenieść go do klasy matematycznej.

Daj spokój! Mi wygodnie, że jest z Tomkiem w klasie. Więcej wiem, co się dzieje. Ty zawsze spojrzysz, jak jest.

Tylko daleko ma do szkoły, jak zostaje u ciebie.

To niech na razie mieszka u was. Sama widzisz, co się u mnie dzieje. Ledwo zaczynam prostować sprawy.

Dobrze, niech zostanie.

Dzięki! Michał jest super. Polubili się z Kubą! Chce, żebyśmy założyli rodzinę!

Oświadczył ci się?

Nie ale do tego zmierza! Tylko nie psuj mi tego, Magda pomóż! To dla mnie szansa!

Oczywiście

Ale Magda miała złe przeczucia. Nowy wybranek siostry jakoś jej nie pasował. Bystrzak, arogancki, z dziwnym poczuciem humoru. Nie wiedziała, czy to, co mówi, to żart czy złośliwość. Justyna nie zauważała, jak Kuba oddala się, coraz bardziej szukając bezpiecznego miejsca w domu Magdy.

Jagodę i Tomka Magda chroniła, starała się nie kłócić z siostrą, ale finał wisiał w powietrzu. Michał jeszcze od początku znajomości wiedział, czego potrzebuje. O tym, że chce, by Justyna sprzedała odziedziczone mieszkanie, Magda dowiedziała się przypadkiem.

Wracając wieczorem z pracy, zobaczyła w korytarzu góry dziecięcych butów Tomka, Kuby, brudnych, ledwo poznawalnych.

Chłopaki! Kto jest w domu?! Co to za chlew?!

Jagoda wychyliła się z pokoju.

Mamooo

Co się dzieje? Matczyny nos zwietrzył coś poważnego. Dziewczynka była blada i dziwnie przejęta.

Mamusiu, tylko się nie denerwuj… Tam z Kubą…

Co?! Jagoda, mów wreszcie!

Kuba my mu lodem przyłożyłyśmy, ale dalej boli

Magda rzuciła się do pokoju chłopaków. Kuba leżał na górnym łóżku, ukryty w kącie, z lodem przywiązanym do spuchniętej twarzy.

Kubuś Co się stało?

Nic…

Głos chłopaka był stłumiony, obrażony. Magda wiedziała wydarzyło się coś poważnego. Kuba zawsze był wylewny i szczery z nią.

Wspięła się na drabinkę obok niego, pogładziła po głowie.

Zejdź, pogadamy… Proszę…

Nie chcę!

To już była poważna sprawa… Magda westchnęła, zeszła z drabinki. Wysłała dzieci do kuchni, poszła się przebrać i zaraz wróciła.

Wspięła się z powrotem do Kuby, objęła go i ostrożnie dotknęła siniaka.

Michał?

Wyraźnie. Kuba rozpłakał się, wtulony w ciotkę. Wiedział, że ona zrozumie nie ma sprawiedliwości, kiedy próbujesz bronić matki, a dorosły facet cię uderza, rzucając:

Ty mnie będziesz uczyć? Kim ty w ogóle jesteś?! Zmykaj! Nie wtrącaj się, jak dorośli rozmawiają!

Nigdy nie widział Michała takiego. Całe pozoranctwo spadło w jednej chwili. I zrozumiał, że ten mężczyzna nie kocha jego matki interesowała go tylko wygoda. A Jagoda kiedyś powiedziała:

Prawdziwą miłość widać od razu. Gdy jest wszystko jest łatwe, jak w muzyce, prawda, Kuba?

Tak…

Kuba rzucił się na Michała, broniąc matki. Skończyło się szybko i brutalnie. Mama tylko szeptała zaszlochana:

Kubuś, czemu tak zrobiłeś?

Słuchać nie chciał, poszedł zaraz do swojego pokoju i długo próbował się opanować. Chłopakom nie przystoi płakać. Michał zaś kpił i powtarzał:

Co ty, chłopczyk, płaczesz? Facet jesteś czy nie? Posprzątaj!

Kuba uspokoił się dopiero pakując rzeczy i uciekając do Magdy. Tam wiedział, że zostanie zrozumiany i przyjęty.

Magda natychmiast zadzwoniła do siostry, czekając w nieskończoność aż odbierze. Nie mogła się doczekać, więc zadzwoniła po męża.

Krzysiek, gdzie jesteś? Świetnie! Nie wychodź, zejdę zaraz pojedziemy do Justyny.

Wysłała dzieci do Kuby, przykazała nie zostawiać go samego nawet na chwilę i wybiegła z domu.

Co się stało? Krzysiek już wiedział, że coś poważnego.

Po drodze ci powiem. Jedź!

Rozmowa z Justyną od razu się nie udała. Justyna zeszła na dół z płaczem, przeklinając swój los. Michał zabrał rzeczy, wychodząc i rzucając jej gorzkie słowa.

Nie rozumiesz! Kocham go! znowu krzyczała.

Kogo, Justyna?! Tego, który uderzył twojego syna?! Opamiętaj się! Sama możesz szukać szczęścia ile chcesz, ale Kuba jest twój! DLACZEGO go odtrącasz? To twój syn!

On już dawno jest twój, nie mój! Ty zabrałaś mi wszystko!

Co ci niby zabrałam?

Moje życie! Moje klucze!

Jakie klucze?

Magda nagle ucichła, patrząc na siostrę zupełnie inaczej. Krzyczą, kłócą się na całe podwórko… Przecież nie tego chcieli rodzice! Babcia tego nie uczyła gdzie się to wszystko pogubiło? I czy naprawdę ich więź zaraz się zerwie?

Teraz głos jej zmiękł:

Jakie klucze, Justyna? O czym mówisz?

Klucze do szczęścia… Ty je masz! A ja?

Wtedy Magda powoli zaczęła rozumieć. Podniosła rękę, objęła Justynę jak kiedyś mama.

Chodź tu, Jusia… przyciągnęła ją do siebie.

Głupia? O to ci chodziło?! Justyna się szarpnęła, ale Magda nie puściła.

Nie! Chciałam powiedzieć, że jesteś bardzo wrażliwa, łaknąca czułości… To rozumiem. Ale nie potrafię pojąć, jak można syna poświęcić dla byle kogo. To jest złe, Jusia, i sama to wiesz! A klucze? Ja ci twoich nie zabrałam. Ze swoimi mam dość kłopotów. Ale między nami jest mała różnica.

Jaka?

Ty cały czas chcesz te swoje klucze dać komuś innemu, a ja swoje trzymam przy sobie.

I która metoda lepsza?

Nie wiem. Życie pokaże.

Już pokazało Jak mam żyć dalej? Nikt mnie nie potrzebuje!

Potrzebuję cię ja. Mało? Kuba też cię potrzebuje! Nie wystarczy?

Nie wiem…

Zacznij od tego. Reszta przyjdzie, Justyna.

A jak nie…?

To znaczy, że twoje klucze nie pasują do tej drzwi, do których się dobijałaś. A może inne drzwi cały czas czekają, aż je otworzysz.

Nie chcę być w korytarzu całe życie!

No właśnie. Jedziesz do syna?

Nie wybaczy mi!

Oj, Justyna! Kuba wie o życiu więcej niż ty. Ale łatwo nie będzie. Jest na ciebie bardzo zły.

No wiem…

No więc do roboty! Jesteś matką czy obcą ciotką?!

Magda!

Co?! Do auta marsz! Krzysiek, podaj jej chusteczki! Są w schowku! Niech się ogarnie dzieci czekają!

Ojczym u Kuby w końcu się pojawił, ale o wiele później. Justyna odzyskała to, za czym tęskniła. I choć syn już zawsze wybrał dom Magdy, a nie nową mamą i maleńką, płaczącą siostrzyczką, Justyna postarała się by wiedział, że jest kochany i zawsze mile widziany. Mężczyzna, z którym w końcu się związała, miał dużo rozsądku. Dawał Kubie czas, budując więź powoli i dzięki temu z biegiem lat łączyło ich coś silniejszego od więzów krwi.

Gdy Kuba żegnał się z rodziną na peronie, tuż przed wyjazdem do wojska, mocno uścisnął rękę ojczymowi:

Pilnuj mamy!

A wysoki, siwiejący mężczyzna poważnie skinął głową:

A ty siebie pilnuj, synu. Czekamy…

Wiem!