Piotrek, skończył się nam olej rzepakowy i proszek do prania też na jedną pralkę powiedziała Martyna, stojąc w drzwiach pokoju i wycierając mokre ręce w fartuch. Trzeba by wpaść do sklepu, lista się zebrała spora.
Piotr, nie odrywając wzroku od telewizora, gdzie leciał właśnie zacięty mecz Ekstraklasy, tylko zniecierpliwiony wzruszył ramionami.
Martyna, przecież znasz sytuację mruknął, nawet nie patrząc w jej stronę. W stolarni znowu obsuwy. Kierownik powiedział, że o premii w tym miesiącu możemy zapomnieć. Przecież dwa dni temu oddałem ci ostatnie czterysta złotych. Staraj się jakoś gospodarować.
Martyna ciężko westchnęła. To jakoś gospodaruj słyszała już od pół roku prawie co tydzień. Jakby rodzinny budżet dało się bez końca rozciągać. Wróciła w milczeniu do kuchni, otworzyła lodówkę i smutno spojrzała na samotny słoik ogórków kiszonych i garnek z resztką wczorajszej zupy. Zupa, jak zwykle ostatnio, gotowana na kurzych skrzydełkach, bo o zwykłym mięsie dawno już mogli pomarzyć.
Martyna pracowała jako oddziałowa w przychodni miejskiej. Miała stabilną, choć niewysoką pensję. Kiedyś, gdy Piotrek przynosił konkretne pieniądze, żyło im się nieźle: raz w roku wyjazd nad morze, nowa kurtka czy buty i zawsze pełna lodówka. A potem Piotr zaczął mówić o kryzysie w firmie. Wypłaty obcinali, premii nie było, Piotr przynosił do domu ledwie tyle, żeby opłacić czynsz i benzynę do swojej skody.
Wszystkie zakupy i domowe wydatki spadły na Martynę. Chwytała się weekendowych dyżurów, brała zmiany koleżanek, byle tylko wszystko dopiąć. A Piotrek Piotrek wracał z pracy, kładł się na kanapie i narzekał na świat, żądając przy tym porządnego, trzydaniowego obiadu.
Jakoś gospodaruj szepnęła Martyna, patrząc na pustą butelkę po oleju. No nie da się już bardziej, zaraz wszystko pęknie.
Następnego dnia, jak zwykle po pracy, zajrzała do Biedronki. Długo przyglądała się karkówce na promocji, ale skończyło się na tackach żołądków kurzych. Tanie i można coś z tego zrobić, jak się je długo dusi ze śmietaną. Przy kasie wygrzebała z portfela ostatnie drobne. Do kolejnej wypłaty zostały trzy dni, a portfel był pusty.
Wieczorem, gdy żołądki pyrkotały na kuchence, Martyna wzięła się za ścieranie kurzu w przedpokoju. Piotr już spał syty po obiedzie i dwóch piwkach, jak twierdził, kupionych za zaoszczędzone drobne.
Podnosząc kurtkę Piotra, by powiesić ją prosto, poczuła coś w kieszeni. Wiedziała, że nie wypada grzebać po cudzych rzeczach, ale zawsze sprawdzała przed praniem, odruchowo. Wyjęła złożony paragon.
Nie był to paragon ze sklepu, tylko wydruk potwierdzenia z bankomatu, z tego samego dnia, godz. 18.45. Martyna rozprostowała papier i aż jej się zakręciło w głowie.
Stan konta: 28 300 zł.
Mrugnęła, myśląc, że się pomyliła. Może przecinek przestawiła? Nic z tych rzeczy, liczby były jasne. Wyżej była informacja o wpływie wynagrodzenia: Wpływ pensji: 6 500 zł.
Sześć i pół tysiąca. A w domu zostawił czterysta. Twierdził, że to wszystko, co dostał.
Martyna osunęła się na puf w korytarzu. W głowie szumiało. Przypomniała sobie, jak miesiąc temu łatała przemoczone buty, bo Piotrek powiedział: Martyna, wytrzymaj jeszcze, zero kasy. Jak tłumiła ból zęba tabletkami, bo szkoda było wydawać na dentystę. Przypomniała sobie te wszystkie kurczaki.
Złość, gorzka i wypalająca, zalała ją całą. To nie była zwykła uraza, tylko zdrada. Ona oszczędzała nawet na herbacie, a on trzymał dziesiątki tysięcy na koncie. Na co? Na nowy samochód? Na kogoś innego? Po prostu z chciwości?
Cicho wsunęła paragon z powrotem do kieszeni kurtki. Chciała wpaść do sypialni i rzucić mu ten wydruk w twarz, urządzić awanturę, powyrzucać talerze. Powstrzymała się. Awantura nie miała sensu byłby z niej tylko bełkot, ściemnianie albo teksty o niespodziance, oszczędnościach czy błędzie banku.
To trzeba rozegrać inaczej.
Wyłączyła kuchenkę. Duszone żołądki ładnie pachniały, ale nie była w stanie ich tknąć. Przełożyła jedzenie do pojemnika, schowała do własnej torebki zamiast do wspólnej lodówki.
Nie ma pieniędzy, to nie ma pomyślała z przekąsem.
Z samego rana wyszła do pracy szybciej niż zwykle, nawet nie robiąc Piotrowi śniadania. Na stole zostawiła pusty talerz i kartkę: Przepraszam, zabrakło produktów, nie ma za co kupić. Napij się wody.
W przychodni wszystko robiła mechanicznie, cały czas myśląc o wieczornym planie. W przerwie na lunch po raz pierwszy odkąd pamięta, kupiła sobie solidny obiad w szpitalnej stołówce gulasz, ziemniaki, kompot i drożdżówkę. Zjadła z przyjemnością.
Wieczorem wracała do domu lekka bez siatek, bez pakunków, wyprostowana.
Piotr już na nią czekał przy drzwiach, wyraźnie niezadowolony.
Martyna, czemu tak późno? Głodny jestem jak wilk. W lodówce echo, nawet jajek nie ma! Byłaś w sklepie?
Martyna zdjęła płaszcz, zdjęła buty i weszła do pokoju.
Nie, Piotrek, nie byłam.
Jak to nie? zaczął iść za nią. A co na kolację?
Nic. Tak jak ci mówiłam przedwczoraj nie ma pieniędzy, wypłata dopiero za dwa dni. Dziś na pracy tylko wodę piłam i tyle. Wytrzymasz, przecież mamy kryzys.
Piotr zdębiał.
Ty sobie żartujesz? A gdzie zupa? A drugie danie? Przecież zawsze coś wymyślałaś!
Skończyła mi się wyobraźnia, kochanie. Nie robi się kotletów z powietrza. Sama poszła cała pensja na opłaty i bilet miesięczny, budżet pusty.
Piotr stał jak wmurowany. Chyba się spodziewał, że Martyna znowu gdzieś pożyczy, wykopie z zakamarka babską skarbonkę, czy wyczaruje jedzenie z zapasów.
No naprawdę A co ja mam zrobić?
Napij się wody. Albo połóż się wcześniej, w śnie tak nie czuć głodu.
Wkurzony Piotr zatrzasnął drzwi i poszedł do kuchni. Martyna słyszała grzebanie w szafkach, trzaskanie garnkami. Pewnie znalazł resztki makaronu, bo wkrótce zaczęło pachnieć gotowym ciastem. Uśmiechnęła się pod nosem puste fusilli, bez sosu i kiełbasy, idealne danie dla milionera z zawartością prawie trzydziestu tysięcy złotych na koncie.
Następnego dnia sytuacja się powtórzyła. Martyna znów zjadła obiad na mieście, na deser wzięła sobie ulubioną kawę i ciastko. Do domu wróciła syta i zadowolona.
Piotr czekał już z pretensją graniczącą z agresją.
To już nie jest śmieszne, Martyna! Dwa dni jem puste makarony! Robisz sobie żarty? Kto tu rządzi w domu?
Jestem żoną, nie czarodziejką odparła spokojnie. Nie kupię, skoro nie mam pieniędzy. Daj mi kasę pójdę do sklepu, zrobię krupnik, upiekę kotlety. O co chodzi?
Przecież nie mam! warknął, ale już unikał jej wzroku. Wszystko zatrzymali!
No to i ja nie mam. Dieta. Na zdrowie.
Wieczorem Piotr demonstracyjnie wyszedł i wrócił po godzinie, pachnący kebabem z budy. Martyna nic nie powiedziała, tylko zanotowała, że na kebsa pieniądze znalazł się od razu. Nic nie przyniósł do domu.
I tak minął tydzień. W domu panowała martwa atmosfera. Martyna przestała gotować, zmywać po Piotrze (naczynia stały nietknięte, ona ich nie ruszała), nie prała jego ubrań.
Proszku nie ma, odpowiadała na wyrzuty o brudnych koszulach. Skończył się. Na nowy nie mam za co.
Piotr denerwował się, próbował ją wzruszyć, potem szantażować emocjonalnie.
Zupełnie cię nie poznaję! krzyknął w piątek wieczorem. Pracuję, wracam zmęczony, a tu syf i głód! Po co mi taka żona?
Po co mi taki mąż? spojrzała mu prosto w oczy. Taki, który nie umie zadbać o dom nawet w podstawowych sprawach? Ja też pracuję, Piotrze. I ja też jestem zmęczona. Ale z jakiegoś powodu to ja myślę o zakupach, planuję menu, szukam promocji.
Bo jesteś kobietą! To twój obowiązek!
Moją powinnością jest kochać i dbać, jeśli widzę z drugiej strony szacunek i troskę. Dość gry tylko w jedną stronę.
W sobotę rano Martyna obudziła się czując zapach smażonej kiełbasy i jajek. Wyszła do kuchni. Piotr jadł z apetytem jajecznicę z pomidorami i dobrej jakości szynką. Obok stała kawa i bułki z serem żółtym.
Na jej widok odkaszlnął, ale szybko się opanował.
No, wstałaś. Jak chcesz, możesz się poczęstować. Znalazłem parę złotych w zimowej kurtce, skoczyłem do sklepu.
Martyna usiadła. Na stole leżał dobry ser, krakowska sucha, dziesięć świeżych jajek. Drobniaki w kurtce, uśmiechnęła się w duchu.
Dzięki, nie jestem głodna skłamała. Chciała zobaczyć, jak daleko się posunie. Ale jedz, jedz. Będziesz miał siłę.
Piotr jadł, unikając jej wzroku. Było mu dziwnie, ale głód był silniejszy.
Słuchaj, Martyna zaczął po chwili. Skończmy tę szopkę. Pożyczyłem od Marcina pięć stówek. Masz, idź do Biedronki, ugotuj coś porządnego. Tak się nie da żyć!
Położył na stole pięćsetkę. Martyna popatrzyła na banknot, potem na męża.
Pożyczyłeś od Marcina? zdziwiła się z udawaną naiwnością. Ale z czego oddasz? Przecież nie masz wypłaty?
Oddam kiedyś! warknął. A ty idź do sklepu!
Martyna przejechała palcem po banknocie.
Dobrze, pójdę. Ale kupię tylko to, co ja uważam za potrzebne. A ty poproś o obiad Marcina, skoro jest taki hojny.
Oszalałaś?! To rodzinne pieniądze!
Rodzinne? Martyna podniosła się, głos jej zadrżał jak naciągnięta struna. A jak dostałeś sześć i pół tysiąca trzy dni temu, to były czyje? Twoje prywatne? A prawie trzydzieści tysięcy na twoim koncie to jaki fundusz wsparcia głodnych mężów?
Piotr zamarł. Pobladł, potem poczerwieniał. Otwierał i zamykał usta, próbując coś powiedzieć.
Grzebałaś mi w kieszeniach?! wysyczał.
Nie odwracaj kota ogonem, Piotr. Znalazłam paragon, jak sprzątałam twoją kurtkę. I wiesz, co jest najgorsze? Nie sam fakt, że chowasz kasę. Najgorsze, że patrzysz, jak żona liczy każdy grosz, chodzi w popękanych butach i leczy ból tabletkami, a potem jeszcze jesz zupę na moje konto. Nie masz wstydu?
Oszczędzałem! ryknął, waląc pięścią w stół. Zbieram na samochód! Moja stara astra już nie jeździ! Chciałem zrobić ci niespodziankę! A ty złośliwa, tylko kasa ci w głowie!
Niespodzianka? Martyna roześmiała się gorzko. Niespodzianka to by była wtedy, gdybyśmy razem podjęli decyzję i razem zaciskali pasa. To, co ty robisz, to pasożytnictwo. Liczyłeś na mnie, żeby nic ci nie spadło z konta. Żyjesz moim kosztem i masz mnie za frajerkę.
Niby czego nie rozumiesz?! Jestem facetem, nie mogę jeździć starym rzęchem! Chciałem, żeby koledzy nie śmiali się ze mnie! A ty przez miesiąc trochę się przyoszczędziło i wielka afera!
Nic nie zrozumiałam? Owszem zrozumiałam jedno. Wiesz co umarło przez ten czas? Szacunek. I zaufanie.
Położyła pięćset złotych z powrotem na stole.
Zabierz te pieniądze. Kup sobie za nie bilet.
Jaki bilet?
W przyszłość. Do mamy, na stancję wszystko jedno. Nie chcę już żyć z kimś, kto widzi we mnie służącą i idiotkę.
Wyrzucasz mnie? Przez pieniądze?
Nie przez pieniądze, Piotr. Przez podejście. Pakuj się.
Piotr nie wyszedł od razu. Była długa, wyczerpująca awantura. Krzyczał, potem błagał o szansę, obiecywał kupić jej futro (za te same odłożone pieniądze), potem znów krzyczał. Martyna była nieugięta. Patrzyła na niego jak na obcego, małego, łapczywego faceta.
Wieczorem spakował walizkę.
Będziesz żałować! Komu jesteś potrzebna w tym wieku?! Zostaniesz sama, z kotami! Znajdę sobie normalną, która szanuje męża!
Powodzenia odpowiedziała i zamknęła za nim drzwi.
Gdy zamek kliknął, zsunęła się na podłogę, wypruta z sił. Mogłaby płakać ale łez zabrakło. Była tylko ogromna, dzwoniąca pustka.
Weszła do kuchni. Na stole leżała jeszcze otwarta paczka szynki, którą kupił Piotr. Martyna wyrzuciła ją do śmietnika. Otworzyła lodówkę prawie pusta, poza jej pojemnikiem z żołądkami, o których już zapomniała.
Nic nie szkodzi powiedziała cicho. Przynajmniej wiem dokładnie, na co idą moje pieniądze.
Minął miesiąc.
Martyna wracała z pracy powoli, ciesząc się początkiem maja, kiedy pachnie lilak, a Kraków błyszczy w słońcu. Wstąpiła do ulubionego sklepu. Powoli kompletowała zakupy: słoiczek kawioru (w promocji, ale jednak), kawałek dobrego sera pleśniowego, butelka wytrawnego wina, świeże pomidory, stek z łososia.
Przy kasie zapłaciła kartą na rachunku zawsze były pieniądze. Szybko się okazało, że żyć samej jest o wiele taniej. Niższe rachunki, mniej zakupów. Zniknęły wydatki na piwo, papierosy, nigdy niekończące się pożycz na paliwo, pożycz na części.
W domu Martyna włączyła swoją ulubioną muzykę, przygotowała sobie łososia, nalała wina, usiadła przy oknie i patrzyła na zachód słońca.
Zabrzęczał telefon. SMS od Piotra.
Martyna, dzień dobry. Jak się masz? Może pogadamy? Zrozumiałem, źle postąpiłem. Ta cała astra nawet jej nie kupiłem. Pieniądze nadal mam. Zacznijmy od nowa? Tęsknię.
Martyna spojrzała na ekran, wzięła łyk zimnego wina. Przypomniała sobie jego minę, gdy krzyczał o kurzych żołądkach. Wspomniała swoje upokorzenie, kiedy musiała prosić o pieniądze na proszek.
Usunęła wiadomość i zablokowała numer.
Ja też tęskniłam powiedziała do swojego odbicia w szybie. Za sobą. Za normalnym życiem. I już tego nikomu nie oddam.
Następnego dnia kupiła sobie nowe buty z miękkiej skóry, włoskie i drogie. I wykupiła turnus w sanatorium na dwa tygodnie. Ze wszystkiego, co odłożyła, wystarczyło w sam raz.
Okazało się, że życie po rozwodzie się nie kończy. Wręcz przeciwnie zaczyna smakować lepiej. I uczciwiej.
