Sąsiad z góry kochał słuchać rocka o drugiej w nocy. Kupiłem córce skrzypce i zaczęliśmy ćwiczyć gamy punktualnie o ósmej rano, kiedy sąsiad dopiero co zasypiał.
Dokładnie o pół do drugiej w nocy sufit mojej sypialni zaczynał podejrzanie żyć własnym życiem. Najpierw czułem głuchy szum, jakby gdzieś daleko nadciągała burza; potem niskie tony, takie fale basu, że kryształ w kredensie dzwonił nerwowo zgodnie z rytmem perkusji.
Mój sąsiad z góry nazywał się Paweł. Pasjonował się twórczością, która polegała na niezmordowanym i starannym słuchaniu całej dyskografii zespołu Kult i starego Perfectu, z wątpliwej jakości piwem w ręku, bez względu na porę dnia i nocy.
Jestem z natury człowiekiem spokojnym, unikam konfliktów. Pracuję jako księgowy, sam wychowuję siedmioletnią córkę Jagodę i najbardziej na świecie marzę o spokojnym śnie. Ale gdy budzi mnie wrażenie, że Kazik śpiewa Polska prosto do mojego ucha, mój wewnętrzny pacyfista szybko opuszcza pole walki.
Za pierwszym razem poszedłem do niego o drugiej w nocy w szlafroku i kapciach. Drzwi otworzył mężczyzna po trzydziestce, rozczochrany, o zamglonym spojrzeniu. Z mieszkania wypełzał dym papierosowy i ciężki rock.
Paweł, miej pan trochę sumienia powiedziałem, starając się zachować spokój. Jest noc, jutro idę do pracy, dziecko do szkoły.
A co? zdziwił się szczerze, opierając się o futrynę. Przecież nie jest głośno, sprzęt dobry, basy miękkie.
U mnie żyrandol się buja odparłem.
Dobra, ściszę mruknął i zamknął drzwi.
Cisza trwała dziesięć minut. Potem wszystko wróciło do normy.
Następnego dnia zacząłem działać zgodnie z przepisami. Zadzwoniłem na policję. Patrol dotarł po półtorej godzinie, gdy koncert już się skończył, a Paweł smacznie chrapał. Policjanci tylko rozłożyli ręce: Nie ma hałasu, nie ma sprawy. Proszę zgłosić do dzielnicowego, on pogada.
Dziedzicowy faktycznie przyszedł, ale dopiero po tygodniu.
Porozmawiałem z nim poinformował przez telefon. Obiecał być ciszej, ale proszę wybaczyć, mandaty są symboliczne, jemu to nie robi różnicy.
I wszystko wracało. Co noc ten sam rytm dewastował moje nerwy: bum-bum-bum. Zacząłem pić melisę, przychodziłem do pracy jak cień i szczerze nienawidziłem tego domu, Pawła i własnej bezsilności.
Trzeba rozwijać talenty dziecka
Pomysł przyszedł niespodziewanie, w sobotę rano. Siedziałem w kuchni z kawą i patrzyłem na ciemne podkowy pod oczami Jagody. Ona też się nie wysypiała.
Tata, czy mogę nauczyć się grać na skrzypcach? zapytała niespodziewanie, przeglądając coś w telefonie.
Słyszałeś kiedyś skrzypce w rękach początkującej? To nie muzyka. To dźwięk, od którego człowiek pragnie natychmiast ewakuacji: pisk wysoko częstotliwy, jakby pękała rzeczywistość.
Oczywiście, córeczko odpowiedziałem i pierwszy raz od miesiąca uśmiechnąłem się naprawdę drapieżnie. I kupimy najlepszy instrument.
Do sklepu muzycznego poszliśmy tego samego dnia. Sprzedawca, elegancki starszy pan, długo dobierał ćwiartkę skrzypiec.
Ma dziewczynka słuch muzyczny? pytał.
Ma ogromną motywację rzekłem.
Jednocześnie zgłębiłem dokładnie regionalne Prawo o ciszy. W tygodniu można było hałasować od ósmej rano, w weekendy trochę później.
Paweł zwykle cichł koło czwartej rano. O ósmej spał najtwardziej.
Poniedziałek, rano. Stoimy z Jagodą pośrodku pokoju.
No, córeczko, gama C-dur. Głośno. Z emocją.
To, co się wydarzyło, trudno oddać słowami. Brzmiało trochę jak pisk kota przytrzaśniętego drzwiami, zmieszany ze zgrzytem paznokcia po szkle. Skrzypce, niczym nie tłumione, świetnie rezonowały w betonowej konstrukcji, wysyłając laurkę wprost na sufit do Pawła.
Po dziesięciu minutach z góry coś grzmotnęło. Pewnie sam Paweł. Po paru kolejnych po kaloryferze zaczął stukać. Nie przerwaliśmy prawo było po naszej stronie.
O 08:20 dzwonek do drzwi. Otwieram. W progu Paweł w podkoszulku i bokserkach, z czerwonymi oczami i twarzą człowieka po katastrofie.
Co wy wyprawiacie?! zachrypiał. Ósma rano! Ludzie śpią!
Dzień dobry, Pawle! zaśmiałem się beztrosko. Ćwiczymy. Jagoda ma talent, nauczyciel zalecił codziennie przed szkołą minimum godzinę.
Żartujesz? Głowa mi pęka!
Dziwne rozłożyłem ręce. Wcale nie jest głośno. A jak ci się podobało Polska Kazika tej nocy? Wydawało mi się, że basy lekko się sypały.
Spojrzał na mnie, potem na Jagodę, która stała w korytarzu ze skrzypcami i smyczkiem jak prawdziwy wojownik.
Robicie to specjalnie?
To sztuka, Pawle. Wymaga ofiar.
Pojednanie przez muzykę
Ćwiczyliśmy dzień w dzień, zawsze o ósmej. Już po trzech dniach nocne koncerty się skończyły Paweł spodziewał się, że jeśli będzie cicho, my również damy spokój. Ale edukacji nie można przerywać.
W piątek wieczorem przyszedł sam. Trzeźwy, w dżinsach i koszuli.
Posłuchaj, sąsiedzie powiedział zmęczonym głosem. Musimy się dogadać. Nie wytrzymam dłużej. Ten pisk mam w głowie nawet za dnia.
Słucham cię uważnie zaprosiłem go do kuchni.
Położyłem na stole kartkę i długopis.
Warunek prosty. Po 22:00 cisza totalna.
A jeśli goście? próbował się targować.
A jeśli Jagoda ma przypływ weny o siódmej w niedzielę? rzuciłem spokojnie.
Paweł wyraźnie się wzdrygnął.
Dobrze. Po dziesiątej cisza. Zgoda. A skrzypce sprzedacie?
Nie powiedziałem. Zostanie. Jako gwarancja umowy. Będzie leżeć na szafie, gotowy do użycia.
Podpisaliśmy ten prowizoryczny pakt ciszy. I działa już pół roku. Jagoda skrzypce porzuciła teraz pasjonuje się szachami.
W klatce zrobiło się spokojnie. Czasem mijamy się z Pawłem przy windzie. On patrzy na moją córkę z rezerwą, a na mnie z szacunkiem. Chyba zrozumiał, że spokojny księgowy z dobrze wychowaną córką może być groźniejszy od każdego rockowego nieformalnego.
To była lekcja: nie zawsze trzeba podnosić głos, żeby się dogadać czasem wystarczy spryt i odrobina polskiej wytrwałości.
