Październik jest surowy. Na dworze nie ustaje ulewka, wiatr ryczy w podwórku, a w kominie huczy. Stanisław Kowalski siedzi w kuchni, wpatrzony w pustkę. Od dwóch lat jego dni przebiegają jak w zegarku: wstaje o siódmym, śniadanie podaje o ósmej, wiadomości ogląda o dziewiątej. Wszystko jest uporządkowane, wszystkie skarpety leżą przy drzwiach w jednej linii, kubki w szafce stoją tak samo prosto rączki skierowane w tę samą stronę. Tak żyje od śmierci żony.
To piękno, sam mówię, mruczy do siebie. Jadwiga by to pokochała.
Wieczorem, jak zwykle, idzie do sklepu po chleb. Przy wejściu na schodach siedzi kot. Rudy, całkiem łysy, jedno oko ma zamglone. Drży lekko, nie wiadomo czy od zimnego deszczu, czy od strachu.
No witaj, przyjacielu, siada przy nim Stanisław. Nie wyglądasz najlepiej.
Kot patrzy na niego, jakby chciał powiedzieć: Nie tak, staruszku, życie boli.
Podejdź, wyciąga rękę.
Zwierz nie ucieka. Przeciwnie, pozwala się dotknąć i ledwie mruczy.
Łobuzie, kiwa głową Stanisław.
Nagle ze schodów słychać kroki. Grażyna Nowak, sąsiadka z trzeciego piętra, schodzi wyrzucać śmieci.
Stanisławie! wykrzykuje. Co tam robisz z tym stworzonkiem?
Zmarzł biedak.
No i dobrze! Nie ma tu miejsca na wędrowców. Niosą pchły, infekcje.
Stanisław podnosi się, spogląda najpierw na Grażynę, potem na kota.
Chodźmy, mówi cicho. W cieple będzie lepiej.
Szaleństwo! protestuje Grażyna. Nie wnosimy brudu do domu!
A jeśli tu umrze, będzie czysto.
Wraca do mieszkania z kotem. Zwierzak idzie niepewnie, ale nie oddziela się. Na progu węszy powietrze.
Nie bój się, wejdź, zachęca go Stanisław. To nie jest ulica.
Najpierw zabiera go do łazienki. Ciepła woda, odrobina szamponu kot nie opiera się, przeciwnie, zamyka oczy z przyjemnością.
Biedaku mój, mruczy Stanisław, patrząc na blizny i strzyżenie. Kto ci to zrobił?
Karmi go, podaje kiełbasę, ser wszystko znika w kilka minut.
Będziesz Rudkiem, postanawia. Idealny.
Rozkłada stare ręcznik przy kaloryferze kot zwija się w kulkę i zasypia od razu. Stanisław patrzy na niego i myśli: Co teraz? Potrzebny jest jedzenie i lekarz. Ale w domu już nie jest pustka jest żywe.
Dobrze, przespiesz jedną noc. Potem zobaczymy.
Rano budzi go huk. W kuchni chaos: przeszklona puszka przewrócona, ziemia na podłodze, kubek roztrzaskany. A Rudek siedzi, wyniosłe liże łapę.
Co znowu narobiłeś? krzyczy Stanisław.
Kot podnosi pyska, patrzy obojętnie, jakby mówił Dzień dobry, jak spałeś?.
Wystarczy! westchnął zmęczony. Zwrócę cię z powrotem. Nie jestem na to gotowy.
Stoi pośród zniszczonej kuchni, czując, że w środku naprawdę gotuje się burza. Dwa lata idealnego porządku, a w jedną noc totalny bałagan. Kicha.
Bracie, zwraca się do kota. Nie dam sobie rady. Przepraszam.
Podnosi go i kieruje w stronę drzwi. Na progu spotyka twarz w twarz Grażynę, zbierającą podpisy.
Aha! donośnie mówi, widząc rozgardiasz. Mówiłam, że skończy się źle!
Stanisław patrzy najpierw na nią, potem na kota, który przylega do jego klatki piersiowej i cicho mruczy.
Nie oddam go, mówi nagle.
Co? Jak nie oddacie?
Przyzwyczai się. Wychowam go.
Roztrzaskuje wszystko!
Niech tak. Nie mam pałacu.
Grażyna przewraca oczami i odchodzi, zamykając drzwi. Stanisław zostaje z kotem i zrujnowaną kuchnią.
Dobrze, Rudku, wzdycha głęboko. Skoro wziąłem, to odpowiadam. Tylko obiecaj, nie będziesz już tak szkodził.
Sprawdza dom pół godziny, a kot siedzi obok, obserwując.
Widzisz, jak jest? mówi, zamiatając. Ja się męczę, a ty tylko patrzysz. Co mam od ciebie w zamian?
Kot wyje, jakby się zgadzał.
Do południa wszystko znów lśni. Gdy siada przy stole, Rudek nagle wskakuje na półkę i zrzuca stos książek.
Nie żartujesz! jęczy Stanisław.
Złość mija. Coś w środku kliknie, albo wróci na miejsce.
Wieczorem idzie do sklepu po jedzenie dla kota. Sprzedawczyni podnosi brew:
Adoptowaliście kota?
Wygląda na to.
I w domu macie zwierzak? No nie!
Sam jestem w szoku, odpowiada.
W domu karmi Rudka kupioną karmą. Zwierzak je z zadowoleniem.
Smakuje? pyta Stanisław.
Kot przyciska się do nogi.
Tydzień mija, a życie Stasia już nie przypomina dawnych rytuałów. Wstaje nie od budzika, a od tego, że Rudek organizuje wyprawy po klatkę. Wieczorami nie ogląda wiadomości, a bawi się z kotem sznurkiem.
Jadwiga by się rozśmiała, mówi. Gdyby zobaczyła mojego perfekcyjnego męża.
W mieszkaniu pojawiły się domki przy oknie, drapak, miseczki. Zniknęła martwa cisza. Dom ożył.
Grażyna wpadła jak co dzień, z solą w ręku i pytaniami, które nie mają sensu. Cały czas spoglądała na Rudka.
Rozkręciłeś tu zoo! syczy. Niedługo przyjdą karaluchy.
Karaluchy? śmieje się Stanisław. Czystsze niż u niektórych.
Ona wzdycha i odchodzi. W mieszkaniu unosi się nowy zapach nie sterylna pustka, a ciepło, życie.
Trzy tygodnie później Stanisław maluje grzejnik, stojąc na stołku, a Rudek, przemykając pod rękę, wpada łapą w farbę i rozprzestrzenia białe plamy po całym domu.
Artysto! śmieje się, podnosząc kota.
Gdzieś puka drzwi.
Co znowu robicie? wtrąca Grażyna.
Rudek zajmuje się sztuką, pokazuje plamy.
Bezprawie!
Daj spokój, Grażyna. To piękno!
Czwarty tydzień, nowa zabawka w sklepie. Sprzedawczyni wzdycha:
Rozpieszczacie tego kota.
Wart jest, tłumi się Stas.
Rudek wita go w domu, mrucząc.
Tęskniłeś? szepcze Stanisław. Ja też za tobą.
Czuje, że czegoś mu brakowało. Ten rudy kocur przywrócił mu życie.
Miesiąc później Grażyna przychodzi z prośbą:
Mogę zrobić zdjęcie? Wysyłam wnuczce.
Oczywiście.
Fotografują. Kot pozuje, jakby był modelem. Grażyna śmieje się, czego nie słyszała od lat.
Po jej wyjściu Stanisław myśli: Grażyna też się zmieniła. Stała się miła. Czy to tylko w mojej głowie?
Rano budzi go cisza, niepokojąca.
Rudku? woła, podnosząc się nerwowo.
Nie ma odpowiedzi, nie słychać kroków po klatce. Szuka pod kanapą, w szafie, za lodówką. Pustka.
Na kuchni miska z karmą, nie dotknięta. Serce ściska ból.
To nie może być, szepcze, głos drży.
Przeszukuje mieszkanie jeszcze raz, i jeszcze raz, ale nie ma śladu Rudka.
Balkon! przypomina sobie.
Rzuca się na loggię. Balkon jest przeszklony, ale wczoraj zostawił okiennicę otwartą czy nie zamknął?
Okiennica rzeczywiście jest uchylona. Na podłodze leżą kawałki glinianego doniczki.
Boże myśli. Może spadł!
Czwarty piętro. Na dole surowy beton.
W pośpiechu ubiera się i biegnie na ulicę. Przeszukuje każdy krzak, każdą rabatę, zagląda pod samochody, do piwnic.
Rudku! woła. Gdzie jesteś, mały?
Przechodnie odwracają się, ich spojrzenia pełne współczucia.
Panie, co się stało? pyta młoda mama z wózkiem.
Zgubił się kot szlochuje Stanisław.
Może po prostu spaceruje? Zdarza się.
Nie wiem
Obchodzi cały dziedziniec i sąsiednie podwórka, ale nic nie znajduje.
Wieczorem, wyczerpany, wraca do domu i siada przy nieporuszonej misce. Serce ściska tęsknota.
W drzwi puka Grażyna.
Stanisławie, krzyczałeś na podwórku Co się stało?
Rudek zniknął, mówi chrapliwym głosem.
Jak zniknął?
Obudziłem się, a go nie ma. Może spadł z balkonu, może uciekł
Grażyna wchodzi, rozgląda się.
I co, wszędzie sprawdzaliście?
Wszędzie.
A w piwnicach?
Tak.
Może ktoś go wziął? Przygarnił?
Myśl o tym przygniata Stasia jeszcze bardziej.
Nie wiem, Galo, wyznaje po raz pierwszy, używając jej imienia. Nie mogę myśleć jasno.
Nie rozpaczać, położyła mu rękę na ramieniu. Rudek się znajdzie. Są sprytni, wyjdą.
Słowa nie przynoszą ukojenia.
Nocą nie zamyka oczu. Leży i nasłuchuje, czy nie usłyszy znanego mruczenia. Tylko cisza.
Do rana dochodzi, że bez kota nie da się żyć. Po miesiącu Rudek stał się częścią jego samego.
Drugi dzień poszukiwań zaczyna się od świtu. Stas chodzi po okolicy, pokazuje przechodniom zdjęcie.
Nie widzieliście takiego? Rudy, biały brzuszek.
Ludzie kręcą głowami. W sklepie zoologicznym sprzedawczyni proponuje:
Może zamieścicie ogłoszenie? Na tablicach, w internecie.
Nie rozumiem się w tym, mówi Stas.
Pomogę! uśmiecha się. Dajcie mi zdjęcie, rozwieziemy.
W sieci pojawia się: Zaginął kot Rudek. Ulica Mira. Nagroda gwarantowana.
Telefon milczy.
Trzeci dzień Stas prawie się poddaje, siedzi przy oknie, patrzy w pustą przestrzeń, myśląc, jak gwałtownie życie się przeistacza.
Miesiąc temu wszystko było przewidywalne. Potem przyszedł Rudek chaos, ciepło, śmiech a potem odszedł, zostawiając dziurę głębszą niż przedtem.
Tak ma być, mruczy, patrząc w lustro. Stary nie zasługuje na szczęście. Ma siedzieć cicho i czekać.
Serce jednak bije przeciw. Chciałby znów usłyszeć mruczenie, poczuć, że nie jest zbędny.
Pod koniec trzeciego dnia pije herbatę automatycznie, by zajęło ręce.
Nagle słyszy w oddali ciche miau. Na początku myśli, że to wyobraźnia, ale dźwięk powtarza się, żałosny, rozciągnięty.
Stas podskakuje, biegnie po klatkę schodową:
Rudku?!
Tłumi się cisza.
Wchodzi na piętro wyżej:
Rudku! Jesteś tu?
Wtedy widzi go na drugim piętrze, w szczelinie przy oknie. Rudek drży, wyczerpany, płacze cichym miauczeniem.
Boże nie może uwierzyć. Jak tam się dostałeś?!
Kot jest chudy, brudny, ale żywy.
Czekaj, wytrzymaj, spieszy się, ręce drżą. Otwiera okno, delikatnie wyciąga zmarzniętego futrzaka.
Kot ledwo się rusza. Gdy tylko przytula go do siebie, mruczy ledwie słyszalnie.
Stanisław płacze po raz pierwszy od dwóch lat.
Głupiaku szepcze. Dlaczego tak ze mną? Znalazłeś, znalazłeś
W domu podaje mu ciepłe mleko, karmi powoli. Wieczorem kot ożywa, łapie łapą zabawkę.
To świetnie, uśmiecha się Stas między łzami. Teraz jest w porządku.
Jest już styczeń. Trzy miesiące od kiedy Rudek zamieszkał u Stasia i miesiąc od jego zaginięcia.
Stanisław stoi przy oknie, ogrzany. Obok Rudek leży na parapecie w plamie słonecznej, gruby, zadowolony, pewny siebie.
Jesteś już prawdziwym domatorem, żartuje. Całkiem domowy.
Kot jedynie mruczy, nie otwierając oczu.
Do drzwi puka Grażyna.
Czy mogę wejść? wygląda zza progu.
Wejdź, Galo.
Teraz sąsiadka jest jak szanowany gość. Przynosi herbatę, rękodzieła dla kota nawet dzierży ręcznie robioną myszkę.
Jak nasz król? głaszcze Rudka.
Żyje jak władca. Jeść, spać, panikować od czasu do czasu.
A pan nie żałuje, że go przywiózł?
Stanisław patrzy na chaotyczny, ale pełen życia salon: zabawki, miseczki, sierść na dywanie. Nie ma porządku, ale jest życieStanisław, trzymając Rudka na kolanach, rozumie, że prawdziwe szczęście zaczyna się tam, gdzie kończy się samotność.